«Ой-Зерек» радиобағдарламасының 2017 жылғы 28 қазандағы эфирінде 3-айналымның кезекті ойыны өтті. Қонаққа келген «Бақсы» командасы ойынды 5:6 есебімен аяқтады.

Қазақтың әзіл-оспақ жұмбағынан: Патша өте дәмді және мінсіз етіп сорпа пісіртеді. Бірақ патша бұл сорпада бір кемшілік бар дейді. Зындандағы тұтқынға бір кесе сорпа құйдырып бір ұрттатады да «Егер осы сорпаның несі кем екенін тапсаң сені бостамын» дейді. Тұтқын патшаға сорпаның несі кем екенін айтып бостандыққа шығады. Сұрақ: сорпаның несі кем еді?

Нәсілдер арасында айырмашылық байқамайтынын меңзей отырып, Хантер Томпсон
өзін ИКСИК деп атайды. ИКС те ИКСИК болған. ИКСті атаңыз.

«Вокруг света» журналының жазуынша, жарты ғасырдай бұрын Лондондағы кей үй шаруасындағы әйелдер ОНЫ үйден шықпай-ақ қарап, қолданған екен. Жұмыртқаны суға қайнату кезінде сарыуызын былжыратып пісіру, сосын сарыуыз жартылай былжыратып пісіру және толық қайнатып пісіру секілді үш түрлі әдіспен әзірлеу үшін әйелдер НЕНІҢ көмегімен дәл уақытылы қайнатқан?

Швейцарияның тау шаңғысы курорттары туралы жарнамалық мақала «Швейцарияның АЛЬФасы» деп аталады. Орта Азия мемлекеттері АЛЬФА деп өсімдікті атайды. Сатып алушыға таныс түрді АЛЬФАға, мысалы, родий, береді. АЛЬФАны атаңыз.

Эквадордың сыртқы істер министрі 2000 ж.ж. ортасында, жазда (2006 жылғы 15 маусымда) екі сағаттай өзінің қызметтік міндетін атқармайтынын мәлімдеді. Министрді мұндай шешімге итермелегендердің қатарында басқа латынамерикалық мемлекет – Коста-Рикалық азаматтар тобы бар еді. Бұл азаматтар осы уақыт аралығында не істеген сонда?

Ресейдің Жоғарғы Бас ИКСінің сайлауында сайлау комиссиясының төрайымы болып Шончалай Ховенмей тағайындалды. Сайлауға Тува, Бурятия, Саха және Хакасия өкілдері Ал француз бапкері Филипп Труссье 1998 жылы Буркина-Фасо құрамасын жаттықтырып, Ақ ИКС деген атақ алды. ИКСті атаңыз.

Ол капитанға жай серік болайын деп, кемеге мінді. Біраз уақыттан кейін ғалым Роберт МакКормик бәсекелестікке шыдамай кемеден түсіп кетті. Ол кім?

Сәкен Сейфуллин: «Адам – АЛЬФА, өмір – жол» деген. Желідегі бірқатар мақалалар «ЭКСПО-2017-ге Тараздан АЛЬФА келеді» деп аталады. АЛЬФА сөзін гугл іздеу жүйесіне салсаң, бірінші болып кинотеатрлар шығады. АЛЬФАны атаңыз.

Флобердің романында пысық күзетшінің (жұмысында) картоп егумен де айналысқаны баяндалады. Ал эпидемия басталған кезде күзетші қап деп қапаланады. Қарауыл ненің күзетшісі сонда?

Қазақстар ИКСті екі сөзбен атайды. Бір карикатурада бір ИКС екінші ИКСке артыңнан тәрелкеңді жуып жүр дейді. Гипотеза бойынша, Эхнатон перғауын ИКС болған деп тұжырымдайтындар бар. (Сондай-ақ әйгілі аргентиналық футболшыны ИКС деп атайды). ИКС деп қандай сөзді ауыстырдық?

Бір шығармада олигархтардың мүддесін қорғап, салықтарды көтеру және халыққа арналған әлеуметтік кепілдіктерді азайту саясатын ұстанатын ДуГ атты билеуші әрекет етеді. Оның фамилиясын атаңыз.

Ойынның аудиосын ресми сайттан тыңдауға болады. Сондай-ақ фейсбукте тікелей эфир жүргізілген болатын.

«Ой-Зерек» радиобағдарламасының 2017 жылғы 21 қазандағы эфирінде 3-айналымның кезекті ойыны өтті. Қонаққа келген «Әйел бақыты» командасы ойынды 4:7 есебімен аяқтады.

Сұрақтар міне:

Әзіл-қалжың энциклопедиядан үзінді: «Ересек адам – бұл ОСЫЛАЙ өсуді доғарып, енді СОЛАЙ өсетін адам». Ауыстырылған екі сөзді бір кең таралған ермекпен айналысып отырып кездестіруге болады. Қандай екі сөз?

»Тақтар ойыны" сериалында корольдің бас кеңесшісі, әмірін орындаушының кеудесіндегі белгісінде, бір таңғаларлығы, ИКС орналасқан. Магнит өрісінде орналасқан тогы бар өткізгішке әсер ететін механикалық күштің бағытын анықтауға арналған ереже де ИКСтің атымен аталады. Сіздердің араларыңызда ИКСі негізгі, басым пайдаланатын адам бар (немесе жоқ). ИКСті екі сөзбен атаңыз.

Қазақ жұмбағын шешіңіз.
Ойласам заттың жүзі дөп-дөңгелек,
Бұл нәрсе басбармақтай болса керек.
Жалғыз-ақ басқан жерде ізі қалар,
Оны да ойламай шеш, ақылы зерек.

Әйгілі фигуристкалар Мао Асада мен әпкесі Май Асада бала күнінде бір өнер түрімен айналысады, ал мәнерлеп сырғанауға кейінірек келеді. Олардың анасы – 1925 жылы туған орыс әйелінің өнеріне табынушы жанкүйер болған. Бұл орыс әйелін атаңыз.

Негізі оның құнын санау мүмкін емес, бірақ 2005 жылғы дерек бойынша, ғалымдар ИКСтің бағасын есептеп шыға алыпты және ол 4,8 млн доллар тұрыпты. Жас ұлғайған сайын, 44 пен 55 жас аралығында ол 5,2 млн-ге көбейеді. Spathiphyllumді [спатифиллум] ел ішінде ИКС деп атайды, өйткені гүлдеу уақытында отбасына береке келіп, жалғыздар жұбын тауып, жанжалдар доғарылып, ана болғысы келетіндер жақсы жаңалық естиді деп саналады. Ал бір отандық сайтта ИКСтің ұзақтығы 1 сағат 40 минут, жиілігі — аптасына 5 рет делінген. ИКСті екі сөзбен атаңыз.

Ағылшын уикипедиясында келтірілген нұсқалардың біріне сәйкес, бұл қалыптасқан сөз-тұжырым өлгендердің жоқ екенін (яки өлгендер санының 0 екенін) хабарлайтын әскери рапорттардан шыққан. Бұл қалыптасқан сөзді атаңыз.

Тьери Мюглер деген ИКС «ИКСті» көріп шабыттанып, 2006 жылы, мысалы, " N 1 пәк қыз" немесе «Париж 1738» деген атаулар енген топтама ұсынды. ИКС деп жасырылған қандай шетелдік сөз?

1999 жылы Лондон ауруханаларының біріне қызығушылық пен абайсыздық кесірінен (көзінен) күйік жарақат алған пациент түседі. Күйіктің формасына қарап, оқыс оқиғаның орын алған дәлме-дәл уақытын да анықтауға мүмкіндік туды (максимум бірнеше минут ауытқушылықпен). Жарақаттың пайда болуына себеп болған оқиғаны (құбылысты) екі сөзбен табыңыз.

АЛЬФА – жасырылған сөз немесе сөздер. Популизмді сынай отырып, Хрущев былай депті: «Саясаткерлер барлық жерде бірдей: олар АЛЬФА жерде көпір салуға уәде береді». Уикипедияға енсек, АЛЬФА – Барсакелмес аралының бұрынғы атауы, һәм «Гоби» сөзін де қазақшаға АЛЬФА деп аударуға болады. АЛЬФАны атаңыз.

Бір киношолушысы әзілдеп, бұл әйел туралы фильммен бір қатарға Терминатор және Электроникті қояды. 20 ғасырдың бұл (арнайы атағы бар) ханымы кім?

Орсон Уэллс „Әлемдер соғысы“ радиоқойылымынан кейін көтерілген дүрбелеңнен соң қоқан-лоққы хаттар келе бастағанын есіне алады. Бірде ол өзі ойнап жатқан спектакль кезінде бірінші қатардағы көрермендердің бірі қолын қалтасына салғанын көреді. Уэллс оған үрейленіп көзін алмай қарап қалады, алайда көрерменнің алып шыққаны тапанша емес-тін. «Одан да мені атып кеткені жақсы еді» дейді Уэллс. Көрермен қалтасынан не алып шыққан?

Мына жерде фейсбуктегі тікелей эфир бөлігі бар.

Футболдың қара маржаны атанған Пеле бүгін 77 жасқа келіп отыр. Үш мәрте әлем чемпионы атанған Пеле ұлттық құрамада 92 ойын өткізіп 78 гол соққан.



Футбол карьерасында 1281 гол соққан Пеле 6 мәрте бір ойында 5 голдан, 30 мәрте 4 голдан және 92 мәрте хэт-трик жасаған.



Он бір жасында оның талантын байқаған кезінде ол көшеде аяқ киім бояушы еді. Ал 15 жасында алғашқы келісім-шартын Сантос футбол клубымен жасаған кезінде айлығы он доллар ғана еді.



Пеле алғашқы айлығына анасына газбен жұмыс істейтін плита алып береді, бірақ олар газ плитасын ұзақ уақыт қолданбайды өйткені ол ауылға газ көп жылдардан кейін келеді.



Пеленің футболын көру үшін тіпті Нигерия Биафра соғысында екі күндік демалыс жариялайды!



Ия, Пеле туралы айтылатын дүние көп. Мен Пеленің айтып, яғни сәуегейлік жасаған бірақ орындалмаған TOP-5 болжамдарын жазайын.

5 — Қытай 2002 әлем чемпионатында топтан шығады.
Нәтиже: Қытай топтан шығу түгілі, гол сала алмай үйіне қайтады.



4 — Аргентина мен Франция 2002 әлем чемпионатының финалында ойнайды.
Нәтиже: Қос команда да топтан шыға алмайды, ал Франция тіпті гол да соға алмайды.



3 — Роналдоның футбол ғұмыры бітті.
Нәтиже: Роналдо 2009-жылы Коринтианс футбол клубына оралып, алғашқы 14 ойында 10 гол соғып командасының чемпион болуына үлес қосады.



2 — Африка елдерінің бірі әлем чемпионы болады.
Пеле миллениумға дейін осындай болжам жасаған бірақ ол болжам әлі орындалмады.



1 — 2002 әлем чемпионатында Бразилия топтан да шыға алмайды.
Нәтижесі суретте тұр %)



P.S.: Пелені жақтырмайтындар да бар, яғни «Гарринчаның жағдайы қиын кезде Пеле қайда еді?» дейтіндер. Футбол — командалық ойын. Пелені мықты қылған мықты командаластары. Мысалға, сол командаластары 1962 жылы Пелесіз де чемпион болған %)

«Махаббат, қызық мол жылдар» романы қазақ оқырмандарының ішіндегі ғашық бола білген әрбір жүрек иесінің жастығының астына қойып, сүйіп оқитын кітабы бола білді. Ондағы кейіпкерлер, олар арасындағы кіршіксіз сүйіспеншілік, махаббат оқиғалары талай оқырманның көзіне жас алдырғаны белгілі. Шығармадағы Ербол мен Меңтай өмірде болғанымен, жазушының мұншама ғашықтықты қолдан жасап, құйып шыққан тұлғалары. Шын мәнінде Ерболдың (Әзілхан Нұршайықов) Меңтайға (Нұрғалима) деген сүйіспеншілігі, шексіз құрметі бөлек әңгіме. Ал негізінде бұл романдағы Меңтай образын сомдауда аяулы жары Халиманың болмысы әсер еткендігін жазушы сұхбаттарында да айтады. Енді осы қос ғашық жайлы әңгіме өрбіткенді жөн көрдік. Ғашықтардың танысуы әуелде былай басталыпты: Әзілхан Нұршайықовтың өз әңгімесінде ең алғаш рет 1936 жылы он төрт жасында Орынкеш есімді қызға ғашық болғаны жайлы айтылады. «Үш жыл ішінде Орынкешке 100 хат жазыппын» дейді тағы бір әңгімесіне. 1939 жылдың соңына дейін ғашықтық сезімі үзілмеген бала ғашықтардың соңғы әңгімесі Әзілханның Халимамен танысуына мұрындық болады.
Әзілхан Нұршайықов: — Қыркүйек айында оқу басталды. 5 қыркүйек күні қызымды іздеп, ол оқитын мектептің жатақханасына барсам, есіктің алдында отыратын кемпір: «Бұл араға келуге болмайды, аулақ кет», — деп ішке кіргізбейді. Не істерімді білмей тұрғанымда, мектеп жақтан шашы қиылған, аяғына детдомский бәтіңке киген бір аппақ қыз келіп қалды. Интернаттың киімін киген қызды тоқтатып, Орынкешті сұрадым. Ол Орынкешпен бірге оқитынын, бір бөлмеде тұратынын айтқанда: «Орынкешті шақырып жіберші» деп өтіндім. Дереу шақыратынын айтты. Шақырушы қыздан да жауап жоқ. «Не боп қалды екен?» деп дегбірсізденіп мен тұрмын. Әлден уақыт өткенде, аппақ қыздың өзі ғана шығып келеді. Тымпыңдаған аяғына тас байлап алғандай ілбіп басып, әрең қасыма келді де, басын төмен салып, үндемей тұрып қалды. «Орынкеш келе ме?» десем: «Жоқ. Енді келмесін, маған көрінбесін деді» деген сөзін әрең үзіп-үзіп айтты. Мынадай сөзді естіген мен еріксіз жылап жібердім. Сол үшін Алматыдағы оқуымды тастап келгенде, көрінбесін дегені несі деп жабырқадым. Жылап тұрып, қасымдағы қызға қарасам, ол да жылап тұр. «Сен неге жылайсың?» десем: «Саған жаным ашып кетті» дейді. «Саған жаным ашып кетті» деген сөзі жүрегімді дір-р еткізді. Мынау нағыз тазалықтың, адамгершіліктің белгісі ғой деген ой келді…
Халима Өзақанова: — 1936 жылы Семейде №11-мектеп ашылып, қазақша білім алуға көштім, 6 класқа бардым. Класымызға Жарма ауданының, Ақбұзау ауылынан Орынкеш деген қыз келді. Әзілхан деген дос жігіті бар екен. Екеуі бір ауылдан. Әзілхан жеті жылдық мектеп бітіріпті. Педучилищеде оқиды. Орынкешке қырындап келіп тұратын. Бірде: — Халима, Орынкешті шақырып берші, – деп өтінді. — Орынкеш, сенің жігітің іздеп келіп тұр десем, шықпайды. Қалаға келген соң, көңілі өзгелерге ауған ба, әйтеуір құлықсыз. Әзілхан да келуін кілт тоқтатты.
Әзілхан Нұршайықов: — Міне, сол қызбен Семейдің облыстық кітапханасында жиі ұшырасып қап жүрдік. Әр кездескен сайын Орынкешті сұраймын. Ара-тұра Орынкешке арнаған өлеңдерімді беріп жіберемін. Ертеңіне: «Жауап жазды ма?» деймін. «Жоқ», — дейді ол. Үш жылдың ішінде Орынкешке 100 хат жазыппын. Осылайша ортамыздағы хат тасушы, дәнекер, өте адал қызбен достасып кетіп, Халимаға ғашық болдым. Бірақ, оған ғашық екенімді білдіргенім жоқ. Өте тату, дос болып жүрдік. Бер жағым – дос, ар жағым – ғашық. Ол менің түпкі ойымды сезе ме, сезбей ме, білмеймін. Тіс жарып айтпайды. Бірақ, маған деген достық қамқорлығында қапы жоқ болатын. Ылғи жанашырлық жасап жүретін. Өзара достық хаттар да жазысатынбыз.
Халима Өзақанова: — Мен кітапқұмар едім. Сол кезде Гоголь атындағы қалалық кітапханада кешкі 10-ға дейін сарыла кітап оқимын. Әзілхан да кітапсүйер жігіт екен. Екеумізді Семей кітапханасы табыстырды. Күнде кешкілік шығарып салады. Алғаш бозбала Әзілханның қолының ыстық табын, жүрек жылуын тұла бойыммен сезінген сәтте, қып-қызыл болып, ұялып төмен қарадым. Қолымды тартып ала қойдым… "Қол ұстасып бақыт жырын шертеміз дедік"
Міне, осылай табысқан достық ұлы сезімге айналады.

(Мақала Әзілхан Нұршайықов пен Халима Өзақанованың көзі тірісінде әр басылымға берген сұхбаттарынан іріктеліп жазылды)

«Ой-Зерек» радиобағдарламасының 2017 жылғы 14 қазандағы эфирінде 3-айналымның үшінші ойыны өтті. Қонаққа келген «4.fm» командасы ойынды 5:6 есебімен аяқтады.

«Әйел» элементінің әзілдік сипаттамасында «Атомдық массасы 60; 40 пен 250 арасындағы изотоптары бар, немесе алтын, күміс, платина сияқты металдармен жақсы қарым-қатынасады» деген сияқты сипаттар бар. Оның латынша әріптермен таңбалануы — Микронезия федератив штаттарының доменімен бірдей. Бұл доменді бір қызмет яки мекемелер өздері үшін белсенді пайдаланады екен. Бұл қысқартылған аббревеатураны, яғни қаріптерді атаңыз.

Сатиралық романында Оруэлл балалары мен немерелері отағасын жақсы көргенін, алайда бәрібір өздерін бес тонналық Альфамен қауіпсіздендіріп, қорғанғандай болғанын жазады. «Альфа» сөзін кейде қызмет көрсету хабарландыруында жазылып тұратынын ескере отырып, құрама сөзбен атаңыз.

Қазақтың (биологиялық сипаттағы) жұмбағын шешіңіз:
Бір күмбездің ішінде мың күмбез.

Ғасырлар тоғысында дыбыс жазуға арналған «си-ди» және видеоақпарат жазуға арналған «ди-ви-ди» шықты. Дисктердің көлемі бірдей болатын, ал қораптары әртүрлі-тұғын. Бұған киімнің қандай бөлігі кінәлі болды деуге болады?

Франк Геллердің «Екінші түн» романында сиқырлы кілем үшін таласқа түскен үш саяхатшының басынын кешкендері суреттеледі. Алдыңғы сөйлемде қандай сөзді тастап кеткенімізді атаңыз.

Бір мультфильмде мынадай эпизод бар: арыстан үлкен кеңес құрып, келген хат жайлы айтып беру үшін жануарларды жинайды. Аңдардың көбі хатқа сенеді, алайда кейбірі, мысалы, жалғызмүйіз ат, сенбейді. Хат авторын атаңыз.

Түркі ақыны Сәйф Сараи «Сухейіл мен Гүлдірсін» поэмасында өзінің жарқыраған сүйіктісін айналып жүрген аруды суреттейді. Аудармашының пікірнше, (XIV ғасыр ақыны) Сараи шамамен бір жарым ғасырға кімнің алдын ораған?

«Х — ешқашан шешуі табылмас жұмбақ, ешкім шығара алмас қиын есеп» дейді Оралхан Бөкей. Бақытжан Байқадамов: «Х дегеніміз ән, ән дегеніміз — Х» деген. Ал Ленинград блокадасы кезіндегі Ладога көлі арқылы өтетін жалғыз көлік магистралін Х жолы деп атаған. Х-ті атаңыз.

1506 жылы жазылған Бернхард Штригельдің картинасында екі адам және ауада қалықтаған бүктеме қағаз бейнеленген. Осындай қағаздардың аналогтары — бұлжымас бөлшегі болып келетін заманауи жанрды атаңыз.

Қала көшелерімен жүйрік болидтердің жарысы өтпес бұрын, көшелерге дәнекерлеушілер шығады. Әйтпесе, мысалы, 1990 жылы Монреальдағы автожарыс кезінде орын алған сияқты апат болуы мүмкін. Дәнекерлеушілер не істейді сонда?

Набоковтың кейіпкері үй маңында (өз бағын қарап) жүріп, күндер жоғалып, орнына айлар пайда болғанын байқайды. Ол не туралы айтып тұр?

Эфир аудиожазбасын ресми сайттан тыңдауға болады.

«Ой-Зерек» радиобағдарламасының 2017 жылғы 7 қазандағы эфирінде 3-айналымның екінші ойыны өтті. Қонаққа келген «Жаңа астаналықтар» командасы ойынды 6:5 есебімен аяқтады.

АЛЬФА – жасырылған ұғым. Тибеттегі Голмуд-Лхаса арасындағы пойыздың вагондарына арнайы қосымша АЛЬФА беріледі. Негізі ол әркез және әр жерде тегін. АЛЬФАны атаңыз.

80 жылдардың батыстан келген жаңашылдықтарын сипаттай келе, Мила Максимова сырғанауды жұмсартатын оргалит алғашында қолданбағанын жазады. Сондықтан ОНЫмен айналысатындарды қажалған шынтақ пен жапсырылып қойылған иек арқылы білуге болатын еді. ОНЫ атаңыз.

«Үй сатып алсаң – Альфаңа қара, жер сатып алсаң — суына қара» дейді Жүсіп Баласағұни. Альфа – жансыз зат емес екенін ескеріп, оны атаңыз.

«Црвена Звезданың» түлегі Владимир Стойкович «Партизанға» ауысқан кезде, «Црвена Звезда» фанаттарының сайттында футболшыға арналған… пайда болды. Қалдырылған сөзді грек тілінен шыққан терминмен атаңыз.

Мұзафар Әлімбаевтың жұмбағын шешіңіз.
Жүз төрт түйме,
Он бір ине.

Бірде капитан Гастингс Пуароға вокзалда қонақ үй салуға болмайды дейді. Пуаро Гастингске «Бос әңгіме айтпашы, көптеген қонақ үйлер вокзалдардың қасында тұр ғой» дейді. (Гастингс пен Пуаро немен айналысып отырғанын білуге Қазақстанда бұл терминге қарсы арнайы орган бар екенін білу көмектесуі мүмкін.) Олар немен айналысып отырған?

Луганскте 2000 жылы белгісіз Солдаттың қалдықтарын қайта көму рәсімі өтті. Ал қаланың орталық алаңдарының бірінде солдатты бір құстар қоршап тұрған ескерткіш ашылды. Қандай құстар?

АҚШ-қа тән саяси корректіліктің мәні — қандай да бәір адамдар тобын жәбірлейтін терминдер мен тұжырымдардан бас тартуда. Осыған орай тіпті ренжітуі мүмкін терминдерді саяси әдепті сөз тіркестеріне ауыстыратын әзіл-қалжың сөздігі шығарылды. Бұл сөздікте қандай сөз «сауда-саттық жасаудың, сатып алудың дәстүрлі емес әдісі» деп берілген?

Бұл жазушының алғашқы романдары жарық көргеннен кейін фашистер оны қудалау үшін жалған деректер тарата бастады. «Ол негізі өзі емес, атын жамылған, Крамер деген француздық еврей» деп, ойдан жала құрап, қуғынға ұшыртатқысы келді. Себебі, фашистерге, әрине, «еврейді» қуғындаған оңайырақ еді. Бұл жазушыны атаңыз.

"Қара плащ" мультсериалының серияларының бірінде өсімдіктерді басқаратын залым сиқыршы ОЛАРға адамдар таққан бұғауды шешіп тастауды бұйырады. (Серияның қандай жыл сайынғы оқиғаға арналғанын тапсаңыз,) ОЛАРды атаңыз.

Уақыт та жақындап қалыпты, соңғы сұрақты қойып жіберейік. Пицца жеткізу қызметінің логотипінде Х -пиццаның қос тілімі түрінде бейнеленген. Кейді осы жасырылған Х-ті сипаттау үшін Х (әрпі – ред.) пайданылады. ҚазақТВ, Рика ТВ сияқты отандық телеарналарда Х деп аталатын бағдарламалар бар. Х-ті атаңыз.

Эфир аудиожазбасын ресми сайттан тыңдауға болады.

Әлем Чемпионатына іріктеу кезеңін 3 ұпаймен аяқтаған Ұлттық Құрамамыздағы кадр мәселелерін шешу мақсатында Ұлттық Желі Белсенділері және Мультитақырып Сарапшылар қауымдастығы жаңа ұсыныс әзірледі. Мамандардың пікірінше Құрамаға 18 бен 36 жас аралығындағы әр қазақстандық шақырылуы тиіс. Құрама қатарына шақырылатын адамдар 31 желтоқсанға дейін жергілікті футбол федерацияларына медициналық анықтама және жеке құжаттарын тапсырулары қажет. Әлбетте кей әлеуметтік топтар, денсаулығы жарамсыздар және көпбалалы әкелер бұл міндетті шақырудан тыс қалады.

Естеріңізге сала кетейік, бұл әзірше тек жоба күйінде ғана. Қоғамдық талқыдан өткеннен кейін ғана қабылдануы мүмкін нәрсе.

Сондай-ақ жиын барысында басқа да мәселелер және жаңалықтар айтылды:

— Ұлттық Құраманың қазіргі ойыншыларының кей біреулері отбасыларынан Ұлттық Құрамада ойнайтындарын жасырады екен;
— Оқу білмейтін ұлына Англияның Челси командасын Қазақстан деп айтып келген әке баласы мектепке барғаннан кейін асылып өліпті;
— Психологтар Ұлттық Құрама матчтарынан зардап шеккен жанкүйерлерге сенім телефоны арқылы қолдау көрсетуге дайын екендерін мәлімдеді;
— Белсенділер мешіт имамдарын да халыққа психологиялық және рухани көмек көрсетуге шақырды;
— 6 матчтан тұратын жеңілістер сериясы Армениямен тең ойыннан кейін бұзылған бас бапкер Бородюк келесі жылы жаңа жеңілістер сериясын бастамақшы;
— Ұлттық Құраманың соңғы 2 голын соққан Бауыржан Тұрысбекке депутаттық ұсынылмақшы;
— Балалар үйінің тәрбиешілері ұлттық құрама футболшылары қонаққа келмесе дейді. Балалар онсыз да өмірде жаралы;
— Әлем чемпионаты іріктеуінде өз тобында соңғы орын алған Ұлттық Құрама енді бағын Жайдарманда сынап көрмек;
— Дания, Черногория, Армения, Польша, Румыния… Ұлттық Құрама футболшыларына әсіресе Черногория табиғаты мен румын қыздары ұнапты;
— Ресейдегі Әлем Чемпионатына қалайда тегін барғысы келетін Қазақстан Құрамасы футболшылары волонтерлер құрамына енуге өтініш жіберді;
— Ел имиджі және ұлт денсаулығына нұқсан келтіруіне байланысты Ұлттық Құрама ойындарын теледидардан көрсетуге тыйым салынуы мүмкін;
— Ұлттық Құрамаға Мессиден қолдау: Біз де шыға алмайтын сияқтымыз…
— Youtube Қазақстан футболына қатысты барлық видеоларды өшірді;
— Қайрат клубы басшылығы Ұлттық Құрама сапында 3 ойында 2 гол соққан Бауыржан Тұрысбек өздерінің ойыншылары екенін естіп, таң қалды;
— 6 жеңілістен кейін 1 ұпай ала алған Бородюк бапкер Футбол Федерациясына 2 жылдық келісімшарт ұсынды;
— 2017 жылы ешқандай жеңіске жете алмаған Ұлттық Құрама жылды жақсы аяқтау мақсатында №51 мектеп-гимназиясының қыздар командасымен жолдастық матч өткізетін болды;
— Қазақстан Ұлттық Құрамасында ойнатылып жүрген украиналық Малый атты азамат өзін құтқарып алу туралы елшілікке хат жазды.

Досым екеуміз әне қарашы, міне қарашы, Қараш-Қараш деп біршама жол жүріп тастаппыз. Тар жол тайғақ кешпесекте, көздеген жерімізге қарай беталып келе жатырмыз. Бұрын бұл жолмен жүріп көрмегесін досымнан бұл қай жол? -деп сұрағанымда, ол еш ойланбастан Абай Жолы деп мақтай жөнелді. Иә есімде Абай Жолын бар қазақ ауызынан тастамаушы еді, айтса айтқандай ерекше екен деп менде азда болса хабарымның барын білдіріп қойдым. Бүгін қайда барамыз деп едім. Қыз Жібектікіне барайық, бүгін қаладан Айман-Шолпан келіпті кешкісін Ақ Сүйек ойынын ойнаймыз деді. Ауыл жастары күндегі әдетіміз түн батса Ақ Сүйек ойнайтын едік. Бүгінде сол ғұрпымыз бойынша ойнайтын шығармыз деп екеу-ара әңгімелесіп келе жатырғанымыз сол еді, әрлі-берлі жүк тасып, ат жетектеп, түйеге жүк артып келе жатырған бір топ адамға қарсы ұшырастық. Әуелгіде сауда керуені болар деп іштей ойлап ем, қателесіппін. Жақындай бере өзіміздің Қазекең екен. Қазекең деппін ғой Көшпенділер дегенім. Өткен жолы Орта Жүзге қарай көшкен, енді міне Ұлы Жүзден Хан ордасын тікті дегенді естіп, сол маңайға игі жақсылармен бірге болуды жөн санап солай қарай түтін түтетуге көшіп бара жатса керекті. Көп ұзамай бізде Жібектің ауылына келдік. Ғашықтардың бәрі осында екен. Қозы Көрпеш-Баян Сұлу, Еңлік-Кебек, Қалқаман-Мамыр, Жүсіп-Злиха, Ләйлі-Мәжнүн жігіт біткен есі кететін Қамар Сұлу, Танакөз, Сұлушаш, Әсия, Ботагөз ағайынды Аманай мен Заманай да бәрі бәрі жиналған екен. Тек Жібек қана жан-жаққа елеңдеп әлде-біреуді іздейтіндей. Жібектің бұл қылығын байқадыма жанына бір жігіт келіп айналшықтап шығар емес. Жөн сұрассақ Бекежан екен. Бекежанды батыр деп естуші-ек оның бұл қылығын түсіне алмадық. Жә бұны қойшы, айналаға көз салып қарайлағаным сол еді, еңгезердей бір жігітті алыстан байқадым. Бұ кім болды екен? Өзі жігіттің төресі секілді. Көпшілігіміз танымадық. Жанағы жан-жағына жалтақтап жүрген Жібегіміз бұл адамды көріп тұра жүгіргені. Бұл сәтте Бекежанныңда түрі бұзылып сала берді. Жайықтың аруына ғашық болған Төлеген осы болса керек! Бәріміз Мөлдір Махаббат деп қарап қалыппыз. Қасымдағы досым Махаббат Қызық Мол Жылдар деп таңданысын жасыра алмай, есі кетіп, қызығада, қызғана қарап қалыпты. Тең-теңімен деуші ед бәріміздіңде төрт көзіміз түгелденіп әннен шашу шашып, алтыбақан ойнап біраз ойын-сауық құрып көңілімізді бір көтеріп алдық. Қожа Насырдың қағытпаларын, Алдар Көсенің әзіл әңгімесін, Тазша баланың Қырық Өтірігін тыңдап отырғанда уақыттың қалай өткенінде байқамай қалыппыз. Жаңылтпаш айтып тіл сындырып, қыз-жігіт боп Абайдың Жұмбағын жасыратынбыз. Қараңғы күні самал жел соғып далада Жусан Иісі аңқып тұрушы еді. Осылайша бір күніміз бір күнге ұқсамай өтетін. Кеш болып, күн ұясына батқанда жан-жақтан іздеп шақырған дауыстар естілгенде бәріміз қоштасып үйге қайтушы едік. Әрбір кеш Әзімнің Әңгімесі секілді аяқталмай бітуші еді!
Айтпақшы өзімді таныстырмаппын ғой Менің атым Қожа…

«Тақтар ойны» сереліне негіз болған «Мұз бен жалын жыры» атты романдар топтамасының жаратушысы, Әмеркелік күлт жазушы Жорыж Р. Р. Мартен алғаш рет Ресейге келіпті. «Медуза» басылымының кенісыншысы Антон Долин онымен Петербор пантастек асамбілінде жүздесіп, өлтірілген Старктар, Әмерке пантастегі және «Тақтар ойнындағы» саяси метапорлар жайлы әм романдағы сүйікті кейіпкерлері туралы сөйлесіп қайтқан екен.

— Мен кітептеріңізден бастап, сосын барып қана серелді көрген сыншылардың қатарындамын. Содан болар, әлі де «кітебі жақсырақ» деген ойдамын. Ал сіз серелдің кітептен көрі танымал болғанын қызғанбайсыз ба? Әлде ол да сіз үшін – өз туындыңыз ба?
— Мен де кітептерден бастағанмын! Сосын қана серелдік болайға (оқиғаға) ауыстым, бірақ одан белгілі бір мезетте алшақтап кеттім. Әрине, кітептер 100% менікі, ал серел – жартылай қана. Әлемі менікі, кейіпкерлер де менікі, сенерелер (сценарийлер) жазуға тек алғашқы төрт маусымда қатыстым. Бірақ серелімізді де жасаған адамдар саны орасан көп. Олардың жұмысын таңғажайып деп қана айта аласың. Барлық режісерлер, әртістер, шоуранырлар, «Емі» жүлдесіне ие болғандар жалпы – оның ішінде кәстімдер дезайыны, кастинг, арнайы епектілер, оператыр жұмысы, не жоқ дейсің. Бұл просестің бір бөлігі болғанымды мақтан тұтам'. Менің серелге қатынасымды сыпаттайтын бірден-бір сезім осы.
— Шоуранырлар сізден қаншалықты тәуелсіз? Мысалы: сіз өлтірмекші кейіпкердің өмірін олар сақтап қала ала ма? Немесе кітепте тірі жүргенді өлтіре ала ма?
— Олар толықтай тәуелсіз, күменденбесеңіз болады. Ойына келгендерін істейді. Оларға кедергі жасайтындай еш заңды құқым жоқ – ешбір келісімшартта ондай жазылмаған. Бірақ біз үнемі сөйлесіп тұрамыз, ал бірнеше жыл бұрын шешуші кездесуіміз болғантын, ол жерде оларға әлі жазылмаған кітептердегі ең мауызды (маңызды) сөжеттік сарындар мен күртбұрыстарды ашып бердім. Алайда олар тура кітеппен келе жатыр деп айта алмаймын. Менің сөжетімнің көп жерін өзгерткен, әлдеқайда басқаша кеткен. Мысалы, біз мында сөбеттесіп отырмыз, ал олар болса, өлтіріп жатыр.
Кезіргі сәтте серелде мерт болған, ал романдарымда әлі тірі шамамен 20 кейіпкер бар-ау дейм'. Қосалқы және басты кейіпкерлер — мысалы Рикон Старк, Барристан Селми, Мирселла Баратеон: бұлардың бәрі тек серелде қана өлген, есте сақтаңыз! Сонымен қатар серелде мүлде көрсетілмеген мауызды кейіпкерлер бар. Мүлде. Оларды өлтірмек түгіл, өмірге келмей жатып жоқ қып жіберген десе болады. Ондай кейіпкерлер: Тасжүрек (Кейтлин Старк), Дорндық Арианна Мартелл, Виктарион Грейжой — Бейлон мен Еуронның бауыры… Бұлардың бәрі кітептерім үшін аса мауызды, айта кетерлік.
— Сіз өз топтамаңызда Бахтин сыпаттап кеткен полифониялық роман пірінсібін жүзеге асырдыңыз – онда кейіпкерлердің бәрі тең және оқырман кез келгеніне жақтаса алады. Серелде мұны көрсету мүмкін емес.
— Мен әр кейіпкерімді нағыз адамға ұқсайтындай қылуға тырыстым. Шынайы, тірі адамға. Бірінші романымда болай жеті кейіпкердің атынан баяндалады, әр келесі кітепте бірнеше жаңа кейіпкер қосылып отырады. Сіз дүниені солардың көзімен көресіз, ал мен олардың әрбіреуінің миына кіріп, соның өмірін сүремін. Олардың әртүрлі болғанын қалағанмын. Біреуі адал әрі әділетті, екіншісі өзімшіл. Біреуі ақылды, тағы біреуі онша емес, тіпті мүлдем ақымақ. Дегенмен, олардың бәрі адам.
Мен дайым ұлы кейіпкерлер жасағым келетін, ал олар ақ не қара бола алмайды. Пентезіде жақсы мен жаманның теке тіресі жиі сыпатталады, және бұл кейде қажетті әсер беріп, көздегенін атқарады. Бірақ мен ондайға сенбеймін. Соғыс даласында ақ киімді жақсылар мен қара киімді, құбыжық іспеттес, адам жегіш жамандар кездеседі дегенге сенбейм'…
— Толкеннің кітептеріндегідей!
— Иә. Ол мұны тамаша жүзеге асырды. Бірақ оның ізбасарларының қолында бұл кілешеге (клише) айналып кетті. Ал мен Қараңғы Лорттар туралы жазғым келмегентін. Менше, жақсы мен жаманың шайқасы күнде, жер жүзінде боп жатыр, ал соғыс даласы — адам жүректері. Бәріміз таңдау жасаймыз, күніне талай мәрте, кейде таңдау аса қиын: жаман мен жақсының ешқандай теке тіресі жоқ. Көрсеткім келгені осы болатын.
— «Тақтар ойнының» басында жаға ұстататын еротика мен зорлық сақыналары болатын. Кезір олар серелде дерлік жоқ боп кетті, бірақ кітептеріңізде әлі бар. Серел шоуранырларының мұндай шешіміне қалай қарайсыз?
— Мен олармен дауласпас ем. Серел аты серел. Продісірлерге кейде менде жоқ проблемдерді шешу қажет боп тұрады: бөжет (бюджет), хронометраж, пормат пен көрерменге байланысты рұқсат етілген және етілмеген нерселер. Бірінші маусымда бөжет шағын болатын, екранда шайқастарды көрсету туралы сөз болмаған еді.
Серел бұл мәселені оңай шешті: болай Тирионның тарапынан көрсетіледі, сосын оны талдырып тастайды, ал есін жиған кезде шайқас аяқталып қойған. Себебі қарапайым: көпшілік қатысатын көріністер мен арнайы епектілерге қаражат болмаған. Кітеп өз әлемін еш шектеусіз көрсетеді. Оның ішінде секс пен зорлық та бар. Жалпы, «Тақтар ойны» — бұл соғыс туралы епос, көптеген пентезілер сондай, Толкен де сол қатарда. Соғыс туралы жазбақсың ба? Ендеше бәрін шындықпен көрсет деп есептейм'! Соғыс — мәдениет тарихындағы ең өзекті әрі күшті тақырыптардың бірі, «Илиададан» бастап «Соғыс пен бейбітшілікке» дейін.
— Біз жиі «Тақтар ойнын» саяси метапорлар жинағы деп оқимыз. Біздікі қаншалықты дұрыс?
— Дұрыс та, бұрыс та. «Мұз бен жалын жыры» билік мәселесін, оны жөнімен және теріс пайдалану тақырыбын ашады. Адам билікке жету үшін неге дайын және жеткен соң онымен не істейтінін көрсетеді. Бұл жерде соғыс жүргізуші биліктер мен үкіметтер мәселесіне кеп тірелеміз. Әрине, менің бұл мәселеге деген көзқарасым «Тақтар ойнында» толықтай бейнеленеді. Бірақ онда XXI ғасырдың нақты бір билеушілері мен саясаткерлеріне еш аллегория жоқ. Жазу арасынан ондай астар іздегендер қателеседі, тура солай «Жүзіктер әміршісін» Екінші дүниежүзілік соғыс туралы қиса-дастан деп ойлаған зерттеушілер де қателескен. Ол басқа соғыс туралы болған – Жүзіктер соғысы туралы! Мен нақты қай соғысқа сілтеме жасадым десеңіз, ол Жүзжылдық соғыс, Гүлдер соғысы, Кірес жорықтары.
— Кез келген кітептің басты кейіпкерлері аутыр тұлғасының бейнесі деп саналады. «Тақтар ойнында» да солай ма?
— Мұнда тек жеке тарауларды бірінші жақтан баяндайтын кейіпкерлер туралы айтуға болады. Мен толықтай олардың санасында сүріп, олардың бүкіл уаждары мен әрекеттерін өзім арқылы өткізіп көрем'. Солай істеуге мәжбірмін, әйтпесе олар ешқашан шынайы болмайды. Мен ешқашан қашқын ханшайым болмағам, ергежей де, сегіз жасар қыз да болмағам, бірақ адамдарда — кез келген адамдарда ортақ нерсе әдеттегі ойлағаннан әлдеқайда көп. Ал мен өз кейіпкерлеріме жан бергім келеді.
— Онда сізден сұрауға бола ма: қай кейіпкер сізге ең қатты ұқсайды? Қайсына ұқсағыңыз келер еді? Және қайсы сияқты болғыңыз келмес еді ешқашан?
— Маған Тирионның атынан жазған жеңілірек және ұнамдырақ. Оның барлық кемшіліктеріне қарамастан, мен соған ұқсаймын. Бірақ, өкінішке орай, Тирион емеспін. Оның тілі керемет өткір, ал менікі – жоқ. Ол үнемі тілмен шаншып отырады. Ал мен сол сөздерді шығару үшін кейде апталар бойы басымды қатырамын. Шынайы өмірде мен әлгі «Әдіреқалғыр, былай айту керек еді қой, неге үш апта бұрын осы ойыма келмеді» деп өзін сөгіп жүретін адаммын.
Шын мәнінде Семвелл Тарлиге ұқсаймын-ау деп ойлайм' осы. Жайдарлы да жуас Сем достым. Және әрине Жон Сноу сияқты болғым келер еді — сондай бір, байрондық, романтик кейіпкер, бүкіл қыздардың жүрегінде орын тапқан. Ал Теон Грейжой болудан барынша сақтанар ем. Ол да Жон Сноу сияқты болғысы келетін жігіт, бірақ ішкі өзімшілдік өрісі басымырақ боп жатады. Ол батыр болу үшін дайым өз-өзімен күресуде. Жон екеуі де Едарт Старк отбасында тәрбиеленген, екеуі де сол отбасында бөтен болған, екеуі де ауытсайдыр, бірақ Жон мұны қабылдай біледі, ал Теон — жоқ: оның ішін қызғаныш пен өзіне деген аяныш жеп барады.
— Ауытсайдырлар — сіздің кейіпкерлеріңіздің басым бөлігін құрайды: балалар мен әйелдер, гейлер мен ергежейлер, жат елдіктер мен ентелектуалдар. Кәсіби ортаңызда ауытсайдыр сезінесіз бе өзіңізді? Себебі іліми пантастек пен пентезі жазушылары әлі күнге дейін «нағыз жазушы» қатарына қабылданбаған сияқты.
— Ресейде қалай екенін білмеймін, бірақ АҚШ-та жағдай өзгеріп бара жатыр. Әрине, жаймендеп. Мойындау керек, 1970 жж. енді қолға қалам ала бастағанымда, тіпті 1960 жж. басында әлі оқырман боп жүргенімде де мұны сезінетінмін. Ол кезде іліми пантастек пен пентезіні ешкім де нағыз әдебиет деп санамайтын, және мілімдерім (мұғалімдерім) үнемі менен сұрайтын: «Бағаларың жап-жақсы, басың да істеп тұр, мынау далбасаны несіне оқып жүрсің? Классика оқымайсың ба!» Бүгін пантастекті Әмеркенің барлық үнберсеттері мен көлеждерінде оқытып, зерттейді, соның ішінде менің кітептерім бар. Майкл Шейбон Пулитсер жүлдесін алды, ал Стивен Кингке Ұлттық жүлде берілді, мұндай мәртебелі жүлделерді пантастек жазатын аутырға 30 жыл бұрын бермес еді. Тіпті он жыл бұрын да. Сериоз жазушылар дегендері темдерді (theme), сөжеттер мен тәсілдерді кезір көбіне бізден алатын болды. Әлем бізге сене бастады. Бірақ әлі толықтай сенім арта алмай жатыр. Бізді қанша зерттесе де, «XX (ғ)асыр Әмерке әдебиеті» пәніне қоспай отыр.
Канонға жататындар ол Фицджеральд, Хемингуей және Апдайк, бірақ Роберт Хайнлайн емес. Әйтсе де, кез келген жанырлық әдебиетке қатысты осындай әділетсіздік орнап жатыр. Дешил Хеммет пен Раймонт Чандлер үшін де канонда орын жоқ, бұл, әрине, дұрыс емес. Білесіз бе, әдебиет үшін жалғыз сынақ ол уақыт. Бізді 20, 40, 100 жылдан соң оқитын бола ма? Әзірше пантастек пен пентезінің жағдайы жаман емес. Жұрт Толкенді әлі де оқып жүр. Жуырда бір битандық кәзет XX асыр ең көп оқылатын романын анықтау үшін сауалнама жүргізгентін — сонда «Жүзіктер әміршісі» жеңіп шықты.
— Ал сіз классиктерден ештеңе алмадыңыз ба? Әсіресе маған қызығы орыс классиктері.
— Орыс дейді? (Күледі.) Тайвин Леністердің мәйіті және онымен болған жайттың бәрі — «Ағайынды Қарамазовтардан» алынған, мойындай салайын енді сізге. Басқа ештеңе алмаған сияқтымын. Мен бірақ орыс классиктерін аз оқығам. Тек көлежде оқығандарым Достоевский, Толстойдың «Соғыс пен бейбітшілігі», Пастернактың «Доқтыр Живагосы». Орыс пантастегін іздеп көргем, ағайынды Стругацкилерден басқа ешкімді таппадым.
— Вестерос әлемі аса шынайы әрі сендіргіш. Онда тірі өліктер мен айдахарларды кіргізгеніңізді қалай түсінуге болады? Неге сізге сиқыр соншалықты қажет болды?
— Әуелде еш әжептерсіз (ғажаптарсыз) жазбақ ойым болған. Кем дегенде айдахарларсыз. Таргариендердің таңбасы айдахар болады деп бірден шешкентінмін, бірақ әдепкіде ол олардың пирокинездік қабілетінің нышаны қана болады деп ойлағам. Сүйтіп ұзақ ойланып жүргенде Филлис Ейзенстайн деген пантас (фантаст) құрбым, айтпақшы, ол Сергей Ейзенштейннің алыс туысы! — сол мені айдахарлар қажет деп көндірді. Уақыт өте оныкі дұрыс екендігіне көзім жетті. тіпті кітептердің біреуін оның өрметіне арнадым, үшіншісін.
Пентезіге сиқыр қажет. Бірақ мен оны шектен шығармай, бақылап отыруға тырысам. Сиқыр мен үшін бір тылсым, жұмбақ, күңгірт құбылыс: ол күнделікті, үйреншікті нерсеге айналмауы тиіс. Бастысы, кітепке сиқыр мектептерін кіргізбеу керек!
— Яғни ешқандай Хогвартстар керек емес қой?
— Дәл солай.
— Бізде әзіл бар: Жорыж Мартеннен «Мұз бен жалын жырындағы» әлі жазылып бітпеген алтыншы кітеп туралы сұраған сайын ол бір Старктан өлтіріп отырады дейді. Осы шын ба, айтыңызшы?
— Өйте берсем, бірде-бір Старк тірі қалмас еді қой!

«Ой-Зерек» радиобағдарламасының 2017 жылғы 30 қыркүйектегі шығарылымында 3-айналымның алғашқы ойыны өтті. Қонаққа келген «Брейнсторм» командасы (Әлібай Бақытнұр, Абсеметов Асқар, Сұлтанов Санжар, Молдашев Дархан) ойынды 6:5 есебімен аяқтады.

1948 года жылғы " Апачтар форты" фильмін түсіру үшін жақсы ауа-райы қажет еді. Режиссер тіпті ауа-райын өте дәл болжау үшін навахо тайпасының үндісін жалдап алды. Алайда бірде навахо актерлердің бірі оның бір затын тартып алғанын айтып, болжам жасаудан бас тартады. Ол затты атаңыз.

Канн кинофестивалінің Ынталандыру дипломымен марапатталған бұл фильмнің әйгілі халықаралық кинопортал IMDB.com-дағы рейтингі — 8,2/10. Ал kinopoisk.ru 8,601 баға қойған. Аmazon.com оның кітап нұсқасын 30 долларға сатып алуды ұсынады.
Массагет сайтындағы авторлардың бірі оны «Том Сойердің басынан кешкендері» сияқты қызық деп атап, «Гарри Поттер» секілді атақты болуы тиіс деп санайды. Туындыны атаңыз.

Жансыз нәрсе туралы қазақ жұмбағын шешіңіз. Бір мүйізді, бір көзді.

Өз өлеңдерінің бірінде Эльдар Рязанов «… Бұл белгіде бар өмір тұйықталған» дейді. Не туралы айтқан?
Испандықтар өткен ғасырдың 50-60 жылдары оппозиционер испандық үшін ең танымал, жиі оқылатын саяси газеттердің бірі «Ель теемис» болғанын айтады. Ал ол басылым қай қалада жарық көретін?

Белгілі спортшы сұхбатында әріптестерінің көбі тұрып солдан оңға қарай жасайды, ал жатып – оңнан солға қарай жасайды деді. Бұл адам қандай спорт түрінде өнер көрсетеді?

«ИКС рақымсыз. Ол – ғұламаны да, бiлгiрдi де, өнер иесiн де, хандар мен патшаларды да аямайды. Ол өз заңына қарсы келгендердiң бәрiн езiп-жаншып жүре бередi. ИКС заңдары керi қайтуды бiлмейдi» дейді Мұстафа Шоқай. Ал бізге белгілісі, ИКС шамамен 11 жастан бастап 17 жасқа дейін қалмайды. ИКСті атаңыз.

"Өте үлкен канарейка" мультфильмінде жемтік аулауға шыққалы тұрған мысықтың басының үстінде найзағай жарқырайды. Мұндай жолмен мультипликаторлапр қандай (ағылшын) терминді иллюстрация жасағысы келген?

Кәрістер ұлу тектес жануардың атымен атайды, қазақтар — қосжақтаулы былқылдақденелілердің өкілінің атауымен, мажарлар – құрт, финндер – мысық тұқымдас атаумен атайды. Ол не? / Орыстар ше?

Грекше «Тесіктер туралы ғылым» ғалыми дисциплиналардың ішінде біздің өмірімізде көзге жиі түседі. Ол не?

Эс де Кейроштың романында африкалық әскербасы құдаймен бақсының көмегінсіз сөйлескісі келеді. Ол құлды шақырып, құлағына хабарын сыбырлайды және оны өлтіреді. Бірнеше минуттан кейін ол екінші құлды шақырып, бірнеше сөзін сыбырлап, оны да өлтіреді. Екінші құлды қандай латын текті (қысқартып та жазылуы мүмкін) біріккен сөзбен атайды?

Ойынның фейсбукте тікелей эфирі бар. Эфир аудиожазбасын ресми сайттан тыңдауға болады.
Суреттер — мұрағаттан.