Әлі күнге дейін мені біреу көзімді бақырайтып қойып мақтап тұрса, ең алдымен «бұл неге мақтап тұр екен?» деп қылп ете қалатын әдетім бар. Енді біреу, жерден алып, жерге салып сынаса «бұл неге сынап тұр?» деп ойланамын. Әрине екі жағдайда да бірдей реакция жасайтыным ешкімге қызық емес. Бірақ, маған дәл осы маңызды. Өйткені, өміріміздегі әлсіздіктеріміз бен кемшіліктеріміздің бәрі қарабайыр деп санайтын болмашы нәрселерден бастау алып жатыр. Өз басым ешқандай мақтауға сенбейтін адаммын. Себебі, қазір көп адам фактімен мақтамайды, жалпылама мақтайды. Жалпылама мақтау, сөздің шыны керек, ол — таза «драма». Ал, мен нәтижеге ғана сенгім келеді. Адамды мақтау үшін де еңбектену керек. Фактімен мақтау үшін. Егер, осылай істесек, әлгі мақтап тұрған адамымыз шынымен риза болар еді-ау!

Бүгінгі Қазақ елі жаппай тойлап жүрген тәуелсіздік мейрамымен қатар осы жылғы ЧЛ-сының 1/8-ші финалының жеребе тарту рәсімі қатар келді. Биылғы ЧЛ-да айтарлықтай сенсация көп болды десек артық айтпаспыз, бір ғана Ювентус пен Бенфиканың топтан шыға алмауы неге тұрады, болмаса Порту мен Наполи секілді командалардың ойынын бұл турнирде болашақта көрмейміз, ал 6 ғана ұпай жинаған Петербургтің Зениті келесі турға өтуі сенсация емей немене?!

Маман атанып шақырылған соң тырысып істейсің жұмысты. Кейде сыртымнан айтып жатқанды естіп қаласың, әрине әдейі естірткізу үшін айтылған сөздер ғой, оны да білемін:
-Осыдан жоқ дегенді естімейсін, істей береді жалықпай. Басты ауыртып, -дегендей.
Қиындық деген сөз шешілмеген мәселе бар дегенді білдіреді. Мәселенің әйтеуір бір шешу жолы болса атқарылатын жұмыс кезегіне қойылады. Реті келіп жұмыс атқарылып, мәселе шешімі табылады.
Барлығы сонау балалық шақтан басталады. Қанша жасымыз үлкен болсын бәріміз «балалық шақ» еліненбіз. Қиын деген сөздің мағынасы маған да таныс болатын. «Қиын» деген сөзді естігенде көбінде бір істі атқару үшін көп физикалық күш жұмсауды немесе күрделі ойдың мәнін ашуға көп уақытты жұмсауды білдіретін. Кішкене кезімізде «қиын» сөзінің мағынасын осылай түсінетінмін. Олай түсінгенім дұрыс та болыпты, еңбекті бағалай бастадық. Қиын десе қиын. Бірін істесең екіншісі шығады. Осындай тізбектен шаршап «түсіне алмадым, шамам жетпеді» дегенге жуық тұратынмын. Шаршаудың басудың бір түрі -көңілді басқа жаққа бөлу. Негізгі істен жат іске көңіл бөлуге даярлықты осымен түсіндіруге болатын шығар. Бірақ өсе келе «қиындық» деген сөздің басқаша қырын біле бастадық. Өзі жеке бір тақырыптың әңгімесі.
Жасөспірімдердің қиындықтан қашқанда жиі айтылатын сылтауы «басым ауырып тұр» дегені бар.
Бала кезімде алғашқы рет қабырғаға басымды соғып алғанымда, соққан жер ауырғанда үлкендер:
-Басың ауырды, -дегенді. «Бас» қалай ауыратынын түсіндік. Кейде бастың ауырғаны сыртқы әрекеттен емес көңіл күйге байланысты ма белгісіз себеппен өздігінен бозбала кезімде анда –санда ауыратын болды. Қаралмаған дәрігер мамандар қалмады. Әрқайсы әртүрлі себептерін айтып жатты. Көбінде жасыма байланыстырып «жасөспірімдерде байқалады мұндай, жиі-жиі, үлкейгенде өздігінен басылады» дейтін.
Бірде мектепке психолог апайымыздың орнына уақытша қызметке басқа апай келді. Қалайда білмеймін кабинетінде отырмын. Дәл сол кезде басым ауырып тұрған. Соны айттым. Сонда психолог апай:
-Қазір сені бір жаттығу жасауға үйретемін. Содан кейін басын ешқашан ауырмайтын болады, -апайға қарап үндемей отырмын, -көзіңді жұм. Ыңғайлы отырсың ба?, -деді. Басымды изеп жауап бердім.
Көзімді жұмғанан бері көз алдымда жыбыр-жыбыр, ұсақ-ұсақ әр түсті от ұшқындары қапалақтап жарқ –жұрқ етіп алды.
Апайдың дауысын анық естіп отырмын:

Жүзуді өзім енді үйреніп жүрмін. Қыздар мен апашкалар емін-еркін жүзіп жүргенде, бассейннің бір бұрышында жігіт басыммен тұрып бақылаған ұяттау екен. Нәзік жандардан көмек сұрағанша, «бассейнге батып кетті» деген атақ артық қо.  Кей құрдас-бғаттардан сұрасаң "қалай үйрендің" деп, «бізді кезінде үлкендер өзен-көл ортасына лақтырып, кейін өзің шығып ал деп құтқармаған» дегенді айтады. Ойлап қоям: «неге мен де кезінде үлкендерге суға өзімді лақтыртпағанмын» деп, жан тәтті болса өзім жағаға шығып алатындай. Бірақ екінші жағынан ойласаң, жағдай менімен басқаша аяқталғанда бұл сұрақ мүлдем қозғалмас та еді.) Өйткені суға бату фактілері қай кезде де көп болған. Білгенім, жүзуді үйрену оңай шаруа емес екен, жүзбес бұрын қол-аяқтарыңды, иығыңды, мойныңды шынықтырып, бассейн астына қайта-қайта түсіп деміңді ретке келтірген жөн. Одан кейін терең дем алып, суды мұрынға жібермеу тәсілін игеру қажет. Жүзуді кештеу және өздігінен үйреніп жүргендерге бассейннен бастаған дұрыс, өйткені олар үшін суда горизонталь позицияда болу қорқынышты. Ол үшін екі қолыңмен бассейн шетін ұстап, екі аяғыңды судың бетіне шығару керек. Содан соң терең дем алып, басыңды су астына төмен түсіріп, қолыңды жаймен жіберу қажет. Осылайша сіз суды, жалпы судың тығыздығын сезесіз. Ал тығыздық сізді батырмай судың бетінде ұстайды. Өзіңізді батып баратқандай сезінсеңіз, аяқтарыңызды түбіне тигізіп, серіппе секілді итеріліп су бетіне вертикаль позицияда қайта шығасыз. Бұл әсіресе бойы аласа адамдарға қатысты. Бірақ бұнымен шаруа бітпейді, денеңізді «бір шетінен ұстап қағылатын кілемшедей» қозғалта білу керексіз. Ол үшін икем, тәжірибе және әрине уақыт қажет. Ал арнайы резеңке бас киім мен жүзуге арналған көзілдірік құлаққа су кетуден және судың көз алмасын қысудан сақтайды. Ал аяқ башпайларыңыздың тартылып қалатын әдеті болса, суда көп болмаған дұрыс. Ең бастысы су түбіне ыңғайсыз позициямен түсіп кетсеңіз, үрейге жол бермей, алған деміңізді бірден шығарып алмаған жөн. Әзірге өз басыма аяқ-қолдарымды жиі әрі бір мезетте қозғалту күрделі боп тұр. Осындайда жүзу білмесе де, әлемді шарлайтын теңіз саяхатшыларына таң қаласын…

Мен ең алғашқы рет 2010 жылы агентке тіркелдім. Басында түсінбедім. Артынан мирға сурет қойдық, соткамен кіруді үйрендік. Көп достар таба бастадық.Ауылда сеть дұрыс ұстамайды,әр жерде ұстайтын точкаларын біліп алып түнімен 30% 80%ке қашан жылжиды екен деп сарыла күтетінбіз. Одан ауылда сеть ұстайтын болды. Таңның атысы күннің батысы агентте отырамыз. Тек біреу үшін отыратын кездер болды.Оның онлайн боп отқанының өзіне мәз боласың ғой. Блокка жыбырлап бірнәрсе жазғын кеп отырады. Үнемі «орындалатын» спамдарды айтсаңшы)) Мирда қонақ болғандарды қарауға құштар боласын.Осындай қызықтар көп еді ғой. А а айтпақшы поискқа кіріп адам іздейсің, сосын ол мені қайдан танисын, логинимді қайдан алдың деп сұрайды, сосын поисктан тауып алдым дейсің!))
Сосын 2011 жылы вконтактеге тіркелдім. Аштым, сурет салдым, бір шарладым, содан кейін жоламадым. ХХІ ғасыр көшбасшысы деген бағдарламаны білесіздер ма? Соған қатысқалы сол бағдарламаның парақшасын қарау үшін кірем.
Сосын 2012де твиттер мен фбға тіркелдім. Твиттерде де көп тұрақтамадым. Ал, фбда ойып тұрып орын алып алдым. Менің әртүрлі бағыттағы көзқарастарыма әсер етті. Блог, пост, блогер, қазақша сайттар туралы білдім, мәлімет алдым.Фбда таза қазақы орта бар. Күнделікті кіретін әлеуметтік желім фб болды.
Сосын 2013 жылы инстаграмга тіркелдім. Оған да күнделікті бас сұғып тұрам,қызықты, ол жерде де өз орным бар.
Сіздердің оқиғаларыңыз қалай болды?Әлеуметтік желіге келу жолдарыңыз қандай болды? Тағы қандай қызықтар білесіздер? Жауап күтем))

Мені ауданға жастар форумына баяндама оқуға шақырды. тақырыбы «Жастар — тәуелсіздіктің тірегі». Өз ауылың және ауылыңның жастары туралы, жастар саясаты туралы жаз деді. Майын тамызып, ауылдағы жастар өмірін, олардың жетістіктерін жазып жіберсем, бұл жарамайды деп қайтарып жіберіпті. Енді қайта жазу керек. Жолдау, Жас Отан туралы жазуым керек екен. Қысқаша осылай:
Жастар – тәуелсіздіктің тірегі.
Жастар – қай заманда да, қай жерде де ақсақалдар мен аға буын өкілдерінің, жалпы бір ұлттың сенім артар ұрпақтары. Қазақстандағы жастар, ол-осы шақтағы студенттер, оқушылар, өсіп келе жатқан жасөспірімдер. Біз ¬-талай тарихи оқиғаларды басынан кешіре отырып, ата-бабамыздың қанымен, жанымен келген тәуелсіздікке ие болған Қазақ елінің, ұлы қазақ халқының бақытты да тәуелсіз ұрпағымыз. Еліміздің келешегінің келбетті, бола¬ша¬ғының баянды болуы да біздерге байланысты. Біз – еліміздің «ертеңін жа¬сайтын бүгініміз». Жастарға де¬ген үлкен сенім мен зор үміттің артылатыны бесенеден белгілі. Елдің қуаты мен қозғаушы күші де – жастар. Сондықтан да жастардың сапалы білім, саналы тәлім-тәрбие алып, саламатты болып өсуі – мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі. Ұлт көшбасшысы, Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев та біздерге, жастарға, ерекше сенім арта оты¬рып, жастардың жағдайын жа¬сауға баса назар аударады. Ел президентінің жыл сайынғы Жол¬дауларының басым бағыттары жастармен тікелей байланысты болуы, кез келген мемлекеттік ма¬ңызы бар стратегиялар мен ма¬қа¬лаларында, сөздерінде әркез өскелең ұрпақты тілге тиек етуі – соның айқын дәлелі.
Білім және ғылым министр¬лігінің жанында Елбасының тікелей тапсырмасымен Жастар сая¬саты жөніндегі Комитеттің, жергілікті жерлерде басқармалардың құрылуы, Жастар саясаты туралы мемлекеттік заңға өзгерістер мен толықтырулардың енгізі¬летіндігі, 2020 жылға дейінгі арнайы Тұжырымдаманың қабыл¬данатындығы – көп көңіліне медеу. Бұл жүрегі елім деп соққан әрбір жас қазақстандыққа қанат бітіретіндігі сөзсіз. Бұны Елбасының жастарға деген қамқорлығы деп білеміз.Тәуелсіздік алған жылдары дүниеге келген балалар қазіргі 22 жасар күш-қуаты мол, білімді жас болып табылады. Олардың алды жоғарғы оқу орындарын бітіріп жұмысқа орналасуда. Яғни, Қазақстанның тәуелсіз ұрпағының еңбегінің жемісін көрер шағы осы кезден басталады. Қазақ халқының ғасырлар бойы аңсаған арманыда осы еді.
Қазіргі уақытта ел болашағына деген негізгі талаптар мынау:
— Жастардың салауатты өмір салтын ұстануы, яғни денсаулығының мықты болып, өз өміріне немқұрайлы қарамау және жаман әдеттерден аулақ болуы; Бұл мақсатта елімізде 2008-2016 жылдарға арналған «Салауатты өмір салтын ұстану» туралы бағдарлама жүргізілуде.
— Патриоттық сезім, мемлекетіне, тарихына, тіліне, халқына деген махаббат, құрмет, тәуелсіздіктің қадірін түсіне білу. Осы мақсатта тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылға арналған бағдарламасы, ҚР азаматтарының патриоттық сезімін дамыту бағдарламасы жұмыс жасайды.
— Білімді, тәрбиелі болу, яғни өте сапалы да жан-жақты ақылды болу керек, себебі қазіргі заман талабы солай. Жастар бір уақытта абсолютті түрде барлық нәрсеге үлгеру керек, қазіргі заманда ақпараттар ағыны өте жылдам. Оны қабылдап, сұрыптап, қажетін пайдалануға дағдылану керек.Сонымен қатар мәдениетті, тәрбиелі болуы шарт.Бұл мақсатта 2011-2020 жылдарға арналған Білім беруді дамытудың бағдарламасы жұмыс жасайды.
— Жастардың өзіндік өмірлік мақсатының түпкі бастауы, бұлақ көзі «еліме қандай да болмасын бір пайдам тисе екен» деген негізгі мақсат болуы керек.
Ал, бұл талаптар орындалуы үшін жағдай керек. Ал, ондай жағдайлар Қазақстан жастарының қолында бар. Жастардың қоғамдағы орны мен саяси, әлеуметтік құқықтары туралы аз айтылып жүрген жоқ.1999 жылдың 28 тамызында қабылданған Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясатының Тұжырымдамасы, 2004 жылы 7 шілдеде қабылданған «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы» заң бар.Заңда мемлекеттің жастар саясатын жүргізудегі мақсаттары мен міндеттері де айқындалған. Сол заңда Қазақстан Республикасының мемлекеттiк жастар саясаты жастарды ерекше әлеуметтiк-демографиялық топ ретiнде тани отырып, жастардың мүдделері мен қажеттілiктерiн қанағаттандыру, жастардың құқықтары мен бостандықтарын iске асыру, жастардың проблемаларын шешудегi жүйелiлiк пен кешенділікті қамтамасыз ету негізінде жүзеге асырылатыны белгіленген.
Қазақстанда жастармен жұмыс жасайтын «Жас Отан» жастар қанаты бар. «Нұр Отан. Нұрлы болашақ жолында» саяси доктринасын және «Қазақстан — 2050» стратегиясын жүзеге асыру барысында «Жас Отан» Жастар қанатының бастамасымен «Жас Қыран», «Жас Ұлан» сияқты балалар ұйымдары және жастар ұйымдары бірлесе жұмыс жасайтын болады. Саяси доктрина ең біріншіден жастарға бағытталған идеологиялық құжат, онда айтылған құндылықтар, жалпыға ортақ факторлар, барлығы бүгінгі жастарды дамыту жағдайына бағытталған. Сондықтан оны «Қазақстан-2050» Стратегиясын жүзеге асырудың негізі ретінде қарастыруға болады. Себебі бүгінгі жастар 2050 стратегиясында айтылған мақсаттардың барлығына қол жеткізеді, стратегияның жемісінің, нәтижесінің куәгері болады.
Елбасының тапсырмаларын жүзеге асыру бойынша жастардың сапалы білім алуы, жұмысқа орналасуы, сонымен қатар жастардың бойындағы отан сүйгіштік, адамгершілік және рухани құндылықтарды дамыту біздің басты мәселелеріміздің бірі болып қала бермек. Осы орайда «Жас Отан» Жастар қанаты өздеріңізге белгілі «Сәтті қадам», «Жастар-Ауылға!», «Жастар кадрлық резерві», «Жастар-Отанға!», «Стоп қылмыс!», «Кел, жастар, оқылық!» жобаларын жүзеге асырып жатыр.
22 жастағы жастарда ата-анасының шамалы ақшасы мен өзінің кішкентай стипендиясынан басқа ештеңе жоқ. Бірақ, жастарда күш-қуат, денсаулық пен сапалы білім болса, айқын мақсат болса – олар алға ұмтылады, дамиды, діттегеніне жетеді. Қазақстанда сондай — мақсаты мен байлығы бар, ендігі кезекте жастар оның күш-қуаты, білімді бола білуіміз керек. Сонда ғана ел дамып, биік белестерге жетеді. Сонда ғана байлығымыз өз қолымызда қалып, өндіруші өзіміз боламыз. Сонда ғана тәуелсіздігіміздің тамыры тереңге бойлап, көк туымыз халықаралық аренада нық бекитін болады. Бәрі жастардың қолында.
Елбасының жастарға арналған мына бір сөз¬дері әр жас азаматтың санасында жаңғырып тұратыны анық: «… жастарға айтарым – сендер халықаралық кеңістіктегі бәсеке¬лестік күрестен сырт қалмауға ұм¬тылыңдар. Ол үшін тиянақты білім керек. Сосын сол білімдеріңді өмірде жарата білуді, оны нақты пайдалана білуді үйреніңдер. Әсі¬ресе не істеу керектігін жете түсі¬нулерің қажет. Сонымен бірге, сендер қандай да бір өзгерістерге қашанда дайын тұруларың керек. Әйтпесе, ғаламдық деңгейдегі Қа-зақстанның бәсекеге қабілеттілігі әншейін бос сөз болып қалады».
Мақсат – айқын, міндет – біреу: ел еңсесін еселеу жолында аянбай еңбек етіп, білімнің алтын қазығын игеру. Олай болса, Елбасының мығым әрі мықты, сындарлы да салиқалы саясатын қолдай отыра, ел игілігі үшін бар күш-жігеріміз бен білімімізді сала бермекпіз.
Құрметті аға-әпкелер, достар! Сіздердің қандай ой-пікірлеріңіз бар? Не алып-қосар едіңіздер? Өалай қызықты баяндама қылуға болады? Тез арада жауап күтемін!

Осы жаз ауылдан қайтар түні анашым электронды поштаға хат жолдауды үйретуімді өтініп еді. Жұмысына қажет екен. Броузерде жұмыс істеуді, интернеттен ақпарат іздеу, және агенттпен сөйлесуді көрсеткем.

Тыныштықбек Әбдікәкімовтың «Ақшам хаттары» атты тоқсан үшінші жылы шыққан мүкәммал кітабы қолыма жақында түсті. Ішінде бәрі бар. Махаббат та, ғадауат та, мұң да, қайғы да, қуаныш та… Кітапты ала сала алғашқы беттеріне көз жүгірткенімде осы «Жеке қоңыры» көңілімді ерекше толқытты. Көптен мұндай сезімге берілмеген едім. Өлеңдерінің барлығы сүт қатқан қызыл күрең қою шай ма дерсің?! Бірінен кейін бірі күшті кетеД. Ал, «жеп-ішіп» отырыңыздар  Айтпақшы, Тыныштықбек Әбдікәкімов — 1953 жылы 20 маусымда Семей облысының Абай ауданы, Қарауыл ауылында дүниеге келген. «Ақшам хаттары», «Рауан», "Қас Сақ Аңқымасы" атты, т.б, жыр жинақтарының авторы.

Қайта-қайта маңырап, қоңыр қозым,
Суландыра бердің-ау көңіл көзінү
Қозысы едім мен де бір қоңырлықтың,
Танып, толғап тұрсың-ау тегіңді өзің…
Жалғыздық тұр түріңнен байқалып шын,
Сол шындықты қосыла айталықшы,
Жетім зарын ұқпайтын жандар да бар,
Желіні жоқ мал сені қайдан ұқсын!
Маңыраса, тоқ қозы маңырасын,
Маңыраудың білемін мағынасын.
Сен еместін емшек жоқ,
Құр бекерге
Қой алдынан жүгіріп не қыласың!
Келтіре алмай қойдым ғой шақырып та,
Келтіре алмай қойдым ғой бақырып та.
Неге оларға барасың…
Бүйіріңнен солқ еткізе салмай ма мақұлықтар!
Жетімдікті осылай мал да сынар,
Жырым – жалғыз, мен – жалғыз,
Сен бе сыңар?..
Жүр, іздейік,
Біздерді түсінетін,
Кім біледі біреулер бар да шығар?!

«Үндемеуге шыдайды қалай дәтім...»
Үндемеуге шыдайды қалай дәтім,
Қызыл сөзге жанулы талайда тіл.
Бір тірегім шешем ед, қартайған-ау,
Өлең емес, өлімді көп айтады.
Әкемізден бесеу ек малақайлы,
Соры бөлек қайтесің солақайдың.
Мен панасыз бұлт болсам,
Төрт ағайын
Төрт мезгілі секілді он екі айдың.
Кімдер, кімдер, еркек пе, ұрғашы ма,
Білдірген сол мендегі жырға шүбә?
Қарындасым айнаға табынады,
Айырбастап сырымды сырғасына.

Кімге күлкі болдым мен, кімге таба,
Жұлдызды ойды жұлдызсыз түнде табам.
Досым бар ед… байқаймын, менен гөрі
Әйелінің қабағы қымбат оған…

Қайғылыда қалмайды, сірә, қадір,
Қандай-қандай тағдырға сынақ әділ?
Жарасынан жанымның дірдек қағып,
Дірдек қағып қып-қызыл жыр ағады,

Айналамның бәрі де – құдай – тәңір,
Шекемізден сөйлейді дүлей тамыр!..
Өзгелерге мұңымды шаққан болып,
Осылайша өзімді тыңайтамын.
Ғұмырымды қайғымен майдаласам,
Сөз де – нашар мендегі, ой да – нашар,
Өкпемді айтып қайтемін өзгелерге,
Өлеңіме…
Өзіме майдан ашам!

Шуыл құрап қалың ши, ызың құрап,
Жолға шықтым іңірде қызылқұлақ.
Дауылдатқан дәл осы күн секілді
Өзімнің де келеді бұзылғым-ақ!

Қайран менің өз тауым, өз қыратым,
Сайтан бар ма сені де азғыратын?
Бұл қай дауыл?!...Құйрығы құмға айналып,
Қызғылттанып қылшығы көзге ұратын?

Жолға шықтым ал енді қаным тасып,
Қалың шығар, білмеймін, сорым да шын.
Қайдасың сен, бауырым – қоңыр тауым?!
Қайдасың сен, самал жел – қарындасым?!
Қайнамайды мендегі қалайша қан:
(Қаңтарда да көрмедім балауса қар!)
Көз алдымда барасың сен үзіліп,
Көде мұртты далам-ай, селеу сақал!
Түсіндіре алар ма мұны ғылым,
Түйсіктердің сайрағыш тілі қане?
Көрсетпеші, бұралқы итке айналып,
Ағысы жоқ арнаның ұлығанын!
Қақпақылдап соқыр сөз, олақ арман,
Қарқылдаушы ед секемім – ала қарғам…
Тоналумен, Далам-ай, күн кештің-ау,
Тоғайлардан томарлар ғана қалған!
Жұлдыздардың шырынын ұрттағыш таң
Ұйықтап жатыр.
Ұйқыға жұрт та құштар.
Қай кез еді соңғы рет Шыңғыстаудан
Тамырларын қопара бұлттар ұшқан?!..
Қара шашы дауылдың қамалаған
Қара жолдан көңілім оңала ма?
Мен жолаушы емеспін,
Көз жасыңмын,
Әжіміңді қуалай домалаған…

Жер планетасына ұқсас планеталарды экзопланеталар деп атайды. Ғалымдар бекіткен түрлі шарттарға сай келген планета (көлемі, сыртқы түрі, атмосферасы және т.б.) біздің Жерімізге ұқсас, потенциалды тіршілік иелері бар планета деп әзірше саналуда. Ондай планеталардың біздің Құс жолы галактикасында мыңдағаны ашылды, алайда олардың ең жақынының өзі бізден мыңдаған жарық жылдары қашықтықта жатыр. Экзопланеталарды ашуды «Кеплер» жобасы қолға алған. Әзірше мықты деген құралдардың өзі тек Құс Жолы галактикасынындағы экзопланеталарды аша алады, ал біздің әлемде Хаббл телескопы анықтағандай галактикалардың саны шектеусіз.
«Бруно 667» атты жоба Күн жүйесіне ең жақын орналасқан экзопланета Глизе 667-ге аяқ басатын алғашқы адамдар тобын дайындаған болатын. Күн жүйесінен шыға алатын, үшінші ғарыштық жылдамдығына ие ғарыш кемесін ғалымдар Джордано Бруноның ескі еңбектерінен табылған алғашқы сілтемелер арқылы ойлап тапты. Екі рет «Бруно 667» кемесі автоматты түрде Күн жүйесінен шығып, экзопланетаның анық суреттерін Жерге жіберген болатын. Аталмыш суреттерден Глизе планетасының уранға бай екендігі анықталды. 2817 жылы Жердегі барлық энергияның көздері тек уранмен жұмыс жасап жатқандықтан, Глизеге космонавтттар тобын жіберу жобасын НАСА басшылығы бірден қабылдады. Экипаж 7 адамнан тұрды: 4-уі қазақ, 1-уі- АҚШ азаматы, қалғаны Ресейлік мамандар. Төрт қазақтың ғарышқа ұшатындығы Ресей-Қытай Басқармасының қарамағындағы автономиялық мемлекет боп саналатын Қазақстан азаматтарын қатты қуантты. Олар оны өздерінше бір белгі ретінде бағалады. Алайда экипаждың жартысынан көбі қазақ болуында ешқандай ерекше ешнәрсе жоқ еді, шынында 2817 жылдары космонавттар ерте кездердегідей аса құрметті қоғам мүшелері емес еді. Ең ауыр, қауіп-қатерге толы, кәсіби авариялар саны көп сала космонавтика еді. 1990 жылдардан бастау алған ғарыш қоқыстары бұл кездері шегіне жеткен еді, ескі жер серіктері, космостағы авариялардың қалдықтары әрбір төртінші ғарыш кемесінің күлін тура мағынасында көкке ұшыратын. Сондықтан да, ең ауыр, ең бастысы белгісіз осы жобаға қазақ космонавтттарын алу шешілген еді.
Келесі бөлімде экипаж мүшелерімен таныстаын боламыз.

Экзопланеталар туралы оқығыңыз келсе: ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BA%D0%B7%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B0
Глизе 667 с туралы: ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%B5_667_C_c
Хаббл телескопы ашқан галактикалар туралы: www.adme.ru/illustration-and-photography/30-luchshih-fotografij-teleskopa-habbl-457105/
Ең бастысы ғарыш қоқыстары /космический мусор/ туралы: ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D1%81%D0%BE%D1%80

Әскери газетте жұмыс істейтін болғандықтан кейде Интернеттен осы тақырыпқа қатысты бірдеңе-шірдеңелерді іздеп отырамын. Содан адасып жүріп, мына бір ақпаратқа топ ете қалдым да, өзгелермен бөліскім келді. Қысқасы, аударып салдым.
2008 жылы Пекин қаласының маңында балаларға арналған әскери жаздық лагерь ашылыпты. Бүгінде лагерьге 2000-ға жуық балалар қабылданады. Лагерь жаз мезгілінде екі ай бойы жұмыс істейді. Онда көбіне бұрынғы әскери қызметшілердің, полицейлердің, өрт сөндірушілердің балалары барады яғни 70 пайызын құрайды. Мұнда 7 жастан 17 жасқа дейінгі балалар келеді. Бұл жақта әр отбасында бір ғана бала болғандықтан олар тым ерке, тіпті төсегін де жинай алмайды, осы лагерьге барса әскери өмірдің ащы дәмін татып, қатал тәртіпке үйренеді деп үміттенеді-міс ата-аналар. Лагерьдегі курс төрт аптаға созылатын көрінеді.


src=«kerekinfo.kz/uploads/images/00/06/62/2013/10/09/37dd13.jpg» alt="" /><img src=«kerekinfo.kz/uploads/images/00/06/62/2013/10/09/f0ca3a.jpg»


alt="" /><img
src=«kerekinfo.kz/uploads/images/00/06/62/2013/10/09/5d641e.jpg» alt=«Менде бір керемет сюжет бар...: Балаларға арналған әскери лагерь» />Толығырақ Мына жерде...