Әскери оқу орнындағы білім беру жүйесі қызықтыратын. Сол қызығушылық өткен апталарда Алматы қаласындағы Құрлықтағы әскер институтына алып келді. Кәсібилікке ұмтылған қазақ әскерінде ағылшын тілі қалай оқытылып жатқаны қызықтырды.



Алматы қаласындағы Құрлық әскерлерінің Әскери институтының іргетасы өткен ғасырдың жетпісінші жылдары қаланған.




Мені Шет тілдер кафедрасының меңгерушісі Абдукаримова Захида Махмутовнаның өзі күтіп алды. Қызығушылығымды түсінген соң, әңгімесін оқу орнына қалай келгенінен бастады.

2-5 мамыр аралығында Астана қаласында Азия даму банкінің басқару кеңесі өтеді. Бұл- жыл сайын банкке төраға болып табылатын елде өтетін АДБ ірі шарасы. Ағымдағы жылы банкке Қазақстан төрағалық етеді. Бұл не үшін қажет? Түсініп, талқылап көруге тырысайық.

АДБ Қазақстанға не үшін керек?

Алғашында АДБ ауыл шаруашылығы, білім беру, қаржы және т.б. секторларына көмек ету арқылы орталық жоспарлаудан нарықтық экономикаға өтуге қажетті қолдау көрсетті. Алайда, соңғы жылдары Қазақстандағы АДБ қызметі көлік жүйесі, шағын және орта бизнесті, білім беру бағдарламалары мен жеке секторларды қолдауды басты назарға алып отыр. Орталық-Азиялық Аймақтық Экономикалық Ынтымақтастық Бағдарламасы (ОААЭЫ) шегіндегі аймақтық ынтымақтастықта АДБ Қазақстандағы қызметі негізгі роль атқаруда. 1994 жылы Қазақстан АДБ құрамына кірген уақыттан бері ауыл шаруашылық, білім беру, қаржы, көлік, сумен жабдықтауға және т.б. тәуелді және тәуелсіз несие түрінде 3,2 млрд АҚШ долларын алды. 2012 жылы Қазақстан АДБ 5,49 млн. АҚШ долларын беріп, Азия даму қорының доноры болу арқылы АДБ-мен қатынасын нығайтты.

АДБ ауыл шаруашылығын дамыту бойынша төрт жобаға 180,2 млн доллар бөлді. Білім беру саласындағы үш жобаға 65 млн., 40 млн.доллар көлеміндегі екі жоба — энергетика саласында, қаржы саласының алты жобасы қаржыландырылды. Көлік саласы мен ақпараттық-коммуникациялық технологиялар саласына басқаларға қарағанда қаржы көптеу бөлінді. Бұл – 1788,3 млн долларды құрайды. Сонымен бірге, АДБ қаражатымен сумен жабдықтау жобасы жүзеге асырылды. Мұнан басқа, АДБ қаражатымен СМФ арналары бойынша ШОБ дамуын қолдаудың мемлекеттік секторын несиелендіру жалғасын табуда. Осылайша, ол қаржылық мекемелердің жойылуының өтімділігіне қолдауды қамтамасыз етіп отыр. Ұлттық валютадағы пайыздық мөлшерлемені тиянақтау арқылы несиелерді бекіту жолымен валюта бағамы мен пайыздық мөлшерлеме тәуекелдерін болдырмай отыр. Энергетика саласына келсек, бұл жерде АДБ әрекеті жылыту жүйелерін модернизациялау бойынша техникалық көмек көрсету энерготиімді, қауіпсіз, тұрақты және берік операцияларға бағытталған институционалдық әлеуетін дамыту жолымен энерготиімділікті арттыруға бағытталған. Білім беру саласындағы ынтымақтастық шегінде жоғары қызметтегі саясаткерлер арасында сындарлы диалогқа себепші болу және өзге қатысушы мемлекеттердің озық дүниежүзілік тәжірибелерін тарату, болашақ саясат пен даму стратегиясын жақсарту нұсқаларын білу мақсатында екі ірі зерттеу жүргізілді (білімге негізделген Қазақстанның өндірістік саясаты мен экономикасы).

ОААЭЫ-1 шегінде инвестициялық бағдарлама дайындалды. Осы бағдарламаны жүзеге асыру аясында Жамбыл облысындағы ұзындығы -375 км болатын Батыс Еуропа — Батыс Қытай халықаралық транзиттік кіреберіс жолын қайта жаңарту үшін 700 миллион доллар бөлінді. Бұл жобаның жүзеге асуы сыртқы сауда мен аймақтың экономикалық дамуының артуына жол ашады.

ОААЭЫ –2 қатысты Маңғыстау облысындағы көліктік кіреберісті дамытуға 800 миллион доллар бөлінді.
Жоба жүзеге асырылғаннан кейін 2016 жылы бұл күре жолмен жүру уақыты 3 есе азаятын болады яғни бұрынғыдай 12 сағаттың орнына тек қана 4 сағат жүру жоспарланып отыр.

АДБ басқару кеңесін неліктен Қазақстанда өткізу қажет?

Қазақстан үшін бұл — өзінің шетелдермен жоғары деңгейде ынтымақтастық қарым-қатынас орнатуға дайындығын көрсетудің негізгі мүмкіндігі. Жаңа инвесторларды тартудың осы және өзге де жаңа мүмкіндіктері туындайды. Себебі, отырысқа тек АДБ өзінің өкілдері емес, сонымен қатар, Toyota, Samsung, Microsoft, G.P., MORGAN секілді ірі компаниялар мен өзге де қаржы институтының өкілдері жиналады.

Бұдан басқа, 2012-2016 жж. Қазақстанмен серіктестік стратегиясы шегінде Қазақстанда жаңа инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру мүмкіндігі талқыланатын болады: АДБ жеке секторларды дамыту, біліктілік деңгей әлеуетін жетілдіру, экономиканы әртараптандыру үшін қаржылық қолдау мен техникалық көмек көрсету мәселелері бойынша келіссөздерді жалғастыратын болады. Мемлекеттік секторларды несиелендіру таңдаулы түрде жүріп, жеке секторларды несиелендіру қолжетімділік мүмкін болмай отырған облыстарға ғана шоғырланады. 2014-2016 жж. Қазақстанның мемлекеттік секторына бөлінетін несие шамамен 1 млрд. долларды құрайды және ол коммуналдық қызметтер инфрақұрылымын модернизациялау мен ШОБ қаржыландыруға қол жетімділікті арттыруға бағытталатын болады.

Қазақстаннан басқа тағы қандай мәселелер талқыланатын болады?

Бүгінге отырысқа 67 мемлекеттен 3 мыңнан аса өкілінің қатысуы жоспарланып отыр. Отырыс аясында ірі халықаралық қаржы ұйымдары, шағын және орта бизнес жетекшілері мен мемлекеттік және ҮЕҰ жетекші мамандарының қатысуымен әртүрлі 25 шара, қайталамалы сессия, пікірталас, семинарлар өткізілетін болады. Сессияның негізгі тақырыбы: кедейшілікті жою, өзекті әлеуметтік мәселелер, сонымен бірге Еуразия мыңжылдығын дамыту мақсаты, Азия экономикасы, аймақтық дамудағы үйлесімсіздікті азайту.

Қашан және қалай қатысуға болады?

Басқару кеңесі 2-5 мамыр аралығында Астана қаласында өтетін болады. Келесідей ілеспе шаралар өткізілуі қарастырылған: ұйымдастырушылармен онлайн-конференция, твиттер және шараның өзінен онлайн хабар тарату.
Жуырда Кеңес бағдарламасын нақты қарастырып, шараның жетекші спикерлері туралы айтатын боламыз.
Сұрақтарыңызды твиттер мен фейсбукте қойып, Кеңестің аккаунтына жазыла аласыздар.

-Ей, кеттік! Зарпылат алдым, саунаға барамыз!

Әншейінде бір саптыаяқ сыра алып беруге жарамайтын жарымес Жарбол досымның бұл сөзі мені селк еткізді. Кешегі түрі жаман ішістен кейін миым майонез болып, басым сынып, тасымды көтере алмай жатқан мен атып тұрдым. Енді ше, бар болғыр Жарбол жарытамын деп тұрса… Менің жуан саныма қажалып-қажалып, бұты жыртылуға аз қалған көк джинсиімді кие сала Жакеңнің соңына ере бердім. Көше жақ бетке шыға бере қол көтеріп едік, бампері түсіп, капотының сыры ұшқан бір көк «Опел» бырқ етіп тоқтай қалды. Жарбол екеуміз артқы орындыққа жалп етіп отырдық та, «Быратан, тарт, «Амтареске!» деп, күж ете қалдық. Анау да саунаға сан барып жүрген зәлім болса керек, газды басып-басып қалды. Саунаға келіп, әкімшісін шақырып алдық.
-Оу, қарындас апай, бізге екі орыс қыз!-деді, Жарбол күжірейіп. Бір-екі минуттан соң алдымызға неше түрлі торсиғандары мен қызыл-ала дамбалдарын көрсетіп он шақты сайтан шыға келді. Ал, таңда! Мен «төсі тостағандай, аяғын сиыр басқандарын жиі көріп жүрмін ғо, анасс, лөтще қаланың сары бетпағын алайын» дедім де, емшегі иттің басындай бір орыс қызды нұсқадым. Не істеді екен деп Жарболға қарасам, ол «Прекрасный выбор!» деп, маған бас бармағын көрсетіп мәз болып тұр, енеңді… Өзі сырықтай бір өзбек қызды қолтықтап алыпты. Сонымен не керек, арғы жуынатын, секс сырын ұғынатын бөлмеге өттік. Шешіндік. Шайынып алдық. Бір-екі «контактіден» соң, ортаға бір жартыны закөскісімен алып, «тыға» бастадық. Қыздар да ішті. Бір қарасам, секс жайына қалып, Жарбекем өзбек қыздың ерніне жабысып, жылап отыр. Қорқып кеттім. Сонда да «Ей, не болдеее?»-дедім, міз бақпай. Ана есерсоқ маған қарап мұрнын бір тартты да: «Досым, мен ғашық болып қалған сияқтымын! Бүгін Зуһраға үйленемін!» -деп, еңіреді дейсің… Қызға қарасам, ол да пейіштен енді шыққан періште кейпіне ене қалыпты, жәлеп!..Өзі ақжаймаға оранып алған. Досыма күліп қарап, қылымсып қояды. Демек, ол да Жарболға қатын бола салуға дап-дайын. Жыным қозып кетті. «Ей, миғұла, намыссыз! Жезөкшені қалай қатын қылмақсын, найсап!»-деп, бар білген боқтығымды төктім-ай келіп. Жакең «қыңқ» демеді. Менің үнім өшкен сәтте ғана:
-Все, айттым, бітті, үйленем! Өлтірсең де, үйленем! Зуһрам бұл жерге жақында ғана келген.Бәрін ұмытамыз!-деді де, алмаған қатынын аймалай бастады. Содан не керек, Наташа екеуміз жас жұбайларға тост айттық. Саунаның уақытын созып алғанбыз. Тағы екі жарты іштік.… Бір есімді жисам, саунаның кіреберісінде жаланбұт тұр екем. Кезек күтіп тұрған бес-алты жігіт кеңк-кеңк күледі, әнасс. Желкемнен саунаның әкімші қатыны нұқып айқайға басып тұр. Қос қолыммен қос тасымды жауып, ішке зып бердім. Қарасам, Жарбол Наташаны құшақтап алған… Тағы жылап отыр, енеңді… «Наташаға үйленетін болдым, шешессс..» деп, еңкілдейді, пәтшағар. Сол кезде екі еркектің ортасында көтені жалтырап келесі бөлмеге кіріп бара жатқан Зуһраны көріп, біртүрліііі, аяп кеттім…

… Ертеңіне, көрші Владиктің чекушкасымен бас жазып болып, Жарболға ызбандадым:
— Ей, дамбал бажа, қалайсың? Не хауар?
-Ей,қыртпыш, тойға дайындал, дружок боласың. Әкем ауылдағы Боранбайдың жақында диплом алған қара қызын аласың деп жатыр. Мен оны бұрыннан сүйем ғой, нақой!-деп, Жарболып тұтқаны қоя салды. Әй, қызталақ неме…

Ауылға жиі барамын. Ауасы, айраны жағады. Әкемнің Үркен деген інісі бар. Аңшы. Саусағынан өнері тамған ұста. Әйелі төсек тартып қалса, «збагойно» тандырға нан жаба салады.
Атамның көзі тірісінде бізге атаған сиыры бар тұғын. Сол сиыр көктемде туғанда, тауға жіберіп, жаздың ортасында ақша керек болып қалып, сол бұзауды сатуға тура келді. Сату үшін әрине тауға барып, айдап келу керек.
Үркен тәтем(оңтүстікте ағаны тәте деп айтады) екеуміз жиналып қамданып жолға шығатын болдық. Жайылым ауылдан 10 км жерде негізі. Уйде ат ұстамайтын болғандықтан жаяу шығуға тура келді.
Өзімше кинодағыдай, рюкзак асынып, мұздай болып тұрмын. Үркін менің тұрысымды көріп: «Мыналарыңды таста, үшінші қырдан соң өзің-ақ лақтырғың кеп жібереді» дегенін мазақ көрдім. Намысым «слегка» тапталғандай болды)
Қош сонымен, сағат түскі 11-де жолға шықтық. Күн ыстық, бірақ бетіңді ыстық самал аймалап, сүйіп барады. Ескен самал маған да ұнап тұр. Екінші қырдың ортасына жете бере, айтқандай-ақ шаршап, тер сорғалап, заттарым ауырлай бастады. Үркінге сыр білдірмей келемін бірақ. Сезіп келеді сабазың!
Екеуміздің арамыз алшақтай бастады. 2 адымнан бастап, 100 адымға жетуге барды. Мен өліп-талып жеткенше, Үркін демалып, миығынан күліп отырады. Қасына барып, отырғанда ол тұрып, жолын ары қарай жалғастырады. Амал жоқ артынан сүмірейіп, жетіп алу керек.
Бұрын мұндай сұлулыққа мән бермеуші едім, осы сәтте табиғатымыздың қандай сұлу, саф алтын екеніне куә болдым. Үркін тез бол деп түртіп келеді. Аяқтан аяқ қалмады. Аяғым бағынбай бара жатқандай болды. Адамның белінен асатын шөптердің арасынан жүріп өту мүмкін емес. Жұпар исі аңқыған шөптер мұрынды жарады. Іштей өзімді боқтап, біраз жерге апарып тастадым. Өзімнің тірлігіме әдемілеп тұрып, «объективный» баға бердім…
Шаршап-шалдығып, кеш бата малшылардың тұрағына келдік. Келе салып жата кеттім. Түрім қиналып, әбіржіп кеткен. Адам аярлықтай еді) Жігіттер бірден түсінді, қалалық ақ саусақ екенімді. Күлді де қойды. Әңгімелері де басқаша, барлығы да тіпті басқаша екен тауда. Таудың ауасында шығар деп түйдім бар гәп. Киіктің етінен дәмді жасалған сорпаны ішіп, жатуға жинала бастадық. Жасымды сыйлап, кезекші қылды).Ыдысты жуып барып, әңгімелерін тыңдап жаттым. Өте-өте тамаша, ғибратты нәрселерді тыңдап жатып ұйқыға кеттім.
Ертесіне қамданып, тағы да жолға шықтық. Малды баққан еңбектерінің ақысын төлеп кете бардық. Қызғана да қызыға, қимай кете бардым оларды. Осылай мен тауларға ғашық болдым.

Ищщааа… Осы тұрғанда Ақтөбе аяз қатты болып тұр. -39-ды көрсетіп тұр. Машинаның жоқтығы қатты білінеді екен. Биыл бізде қыс қатты болып тұр. Ертеңгісін балдарымды балабақшаға апарар апармасымды ойланып тағы жүрдім. Амал жоқ тастайтын жер жоқ, апарып тастадым. Енді біртүрлі жүрегім ауырып отырмын тоңып қалды ау деп, балабақша да салқындау. Тездетіп бітсе екен мына аяз!!! Сіздерде қалай жылы шығар оңтүстік жақта? Завидуююю )))

Құрбақаны ыстық суға лақтырса, не болады? «Бұл жер ыңғайсыз, дереу бұл жерден кетуім керек» — деп құрбақа жылдам шешім қабылдайды да тездетіп судан тысқары секіріп кетеді. Ал егер дәл осы құрбақаны салқын суға салып, астынан баяу от қойса ше? Құрбақа әлсірей бастайды. Судың жылуын сезе бастаған құрбақа: «маған кішкене жылулық артық етпес»-деп ойлап, рахаттанып жата береді. Ал бұл оқиға сумен бірге қайнап, құрбақаның пісіп кетуіне әкеледі.
Әңгімеден түсінгеніміздей, ақиқатында, бұл өмірде барлығы кішігірім нәрседен басталып, жинала береді. Қарыздар, күнәлар, артық салмақ, денсаулықтың нашарлауы, білім, ауқаттылық. Күнделікті ұсақ-түйекті жете бағаламауға болмайды. Дүниенің алма-кезек екендігін әсте естен шығармаған абзал!

Вконтакте сайтында көбісіміздің жеке парақшамыздың бары мәлім.Сондықтан да сіздерге өзімнің ашқан Kazakh Men тобыма шақырып отырмын.Бұл жерде сіздер қызықты мәліметтер, сапалы суреттер,үнтаспалар, жеке өмірге қажет көптеген ұлы адамдардың ұлағатты сөздерін көре аласыздар.Бұл парақша жалғыз еркектерге ғана арналмаған, бұл топ жалпы адамзатқа.Бұндай пайдалы,әрі қазақша парақшалар Вконтакте сайтында кемде-кем екеніне күмән келтірмесеңіз де болады. Жазылу үшін мына сілтемені басыңыз.Және достарыңызға және таныстарыңызға айтуды ұмытпаңыздар.Өйткен жазылған адамдар саны біршама аз.