Жалпы, алыс шетелді көру — маған біршама таңсық дүние. «Болашакер», я сыртқа жиі шығатын мажор емеспін. Алайда, наурыздың соңы-көкектің басында сәті түсіп, мен және 8 қыз-келіншек (ару, апа, апай, әже :d) Шенген алып, Еуропаға тарттық. Шенгенің болса, кем жерің болмайды екен, елден елге кіресің. Алмандардың орыстілді фирмасымен хабарласып, арнайы туржолдамамен Парижге де бардық.
Париж менің көңілімнен шықты, үмітімді ақтады. Алайда, мен бұл қалаға аса қатты талап қойып, үміт күтпегенімді айта кету керек. Жапондықтар бір синдромға ұшырайтын көрінеді. Француздар сондай бір романтикаға толы, ерекше халық деп санап келіп, бұ жақта олар сенімнен шықпағасын ауырып қалады екен. Париж де олар ойлағандай болмайды екен. Қу бас, қысық көз романтиктер-ай!

Мен көрген Париж — әдемі қала, орташа статистикалық еуропалық шаһар. Эйфель жақта да, басқа жерде де — қаптаған қара нәсілді көше сатушылары. Бірінен кәдесыйлар сатып алып жатып, "Қай жақтансың?" демеймін бе?
— Сенегалдан.
— Қазақстанды білесің бе?
— Білмеймін.
— Шын айтқаныңа рахмет.

Аса мейірімді және қызуқанды dark_nazgul -дің атымен атаймын бұл тағамды!



«Ас Кок» байқауында сөзсіз үштікке кіретін бұл тағам бір көргеннен ақ тіл үйіртіп тұр емес пе? Қалай жасалатынын түсіндіре кетейін.

Темекі қораптарындағы қорқынышты суреттер және ескертпелер Сізге қалай әсер етуде? Жалпы пайдалы деп ойлайсыз ба темекі тастау тұрғысынан?

Жастар арасында қордаланған мәселелерді 2020 жылға дейін шешу үшін мемлекет тарапынан тұжырымдама жасалғандығы белгілі. Осы орайда, бірқатар мәселелер тасада қалып бара жатқандығын айта кету керек. Солардың ішіндегі әлеуметтік маңызы жоғараларының бірі жоғары оқу орындарындағы білім алу, анығын айтқанда талапкерлердің мемлекеттік грантқа ие болу мәселесі. Осы саладағы өзімнің ой-пікір, ұсынысымды қоғам талқысына салуды ұйғардым.
ҰБТ айтыла-айтыла жауыр болған тақырыптардың бірі. Десек те, мәселеге ден қойып, шешудің балама жолын қарастырғандығымыз дұрыс. Дұрысы мен бұрысын санамалап қаншама қайталағанмен де ҰБТ талапкерлер үшін білім сынағы, ал мектептер мен мұғалімдер үшін сапа сынағы болып қала береді. Тек енді оны жетілдіру жолдары мен басқада мүмкіндіктерін қарастырғанымыз абзал.
ҰБТ бірқатар шенді-шекпенділер мен жұмыртқадан жүн қырқып үйренгендердің табыс көзіне айналғандығы баршаға аян. Бір өкініштісі тамыр-таныстыққа арқау болатын тесттілеу нәтижесінде білімі таяз, тіпті кей жағдайда мүлдем білімі жоқ талапкерердің грантқа ие болып, нағыз оқыған, білімді жеткіншектердің оған ілінбей қалуы секілді оқиғалар жиі көрініс беретіндігі. Сонымен қатар, психологтар ҰБТ кезінде жастардың санасына үлкен психологиялық салмақ түсетін айтуда. Көп жағдайда осы салмақ біраз жастарды депрессияға ұшыратып, тіпті кейбіреулерінің өз өміріне қол жұмсайтындары да бар. Суцид қазақ қоғамның жегі құртына айналып отырған өкінішті проблемалар қатарын толықтыруда.
Жоғарыда айтылған мәселерді шешудің бір тетігі ретінде ЖОО-да ақылы оқитын студенттер арасында қосымша гранттар енгізуді керек деп пайымдаймын. Соңғы 12 жылда жоғары білім алуға берілетін гранттар саны 182%-ға ұлғайған. Десек те, ақылы оқитын білім құмар студенттерді ынталандыру мәселесі тасада қалып келеді. Біз, елімізде қабылданып жатқан қаптаған стартегиялар мен тұжырымдамадағыдай білімді ұрпақ тәрбилегіміз келсе, онда 2, 3, 4 курстар мен магистратураның 2 курсында ақылы түрде оқитын білімгерлер арасындағы, білімі мен үлгерім деңгейлері жақсы студенттер үшін қосымша байқау өткізіп гранттар бөлуді қамтамасыз етуіміз қажет. Бұл өз кезегінде студенттер арасында білімге деген құштарлыққа итермелесе, ал білімділер арасында мақсаткерлікке тәрбиелейді. Сонымен қоса, өзі қаламайтын мамандықта оқып жатқан жастарға өзі таңдаған мамандығында оқуға қосымша мүмкіндік болар еді. Өйткені, 1 жылдай ЖОО-да оқып оң-солын таныған жасөспірім, жаңа мүмкіндіктер көріп, жаңаша пікір қалыптастырады. Сонымен қатар, және, бір айта кетерлігі, бұл ҰБТ кезінде түсетін психологиялық салмаққа төтеп беретіндей, талапкерлердің төзімділігіне игі ықпалын тигізетіндей әлеуметтік маңызға ие болар еді. Себебі, білімді талапкердің, өзінен әлдеқайда нашар оқитын сыныптасының тамыр-таныстық арқасында грантқа түсіп, ал өзінің ҰБТ-да «сүрінуі», оның бойына психологиялық ауырпалық салып, қоғамымыздағы әділетсіздік туралы ойларға жетелеуі мүмкін. Бұл жағдайды елімізде астыртын жұмыс жасап жүрген радикалды, жымысқы топтар өз мақсатында пайдаланып кетуі ықтимал. Ал болашақта өз қарым-қабілетін көрсетіп, дәлелдей алу мүмкіндігі, жастардың санасында ертеңгі күнге деген сенім қалыптастырары сөзсіз.
Сондықтан, осы бастаманы қазіргі жастар болып, оның ішінде жастар ұйымдары талқылап, жетілдіріп билікте отырған ел ағаларынан талап ете білсе, онда жастар өз болашақтарын және өзін-өзі басқаруды өз қолдарына алу мүмкіндігіне ие болады деге. Ал атқа мінерлеріміз жастар болашағы ел болашағы екендігін нақты іспен де көрсетіп, білімді жастарды қолдай білсе игі.

Постта қазақ-жоғар соғысында тыңшылық және барлаушылық қызметтер атқарған батыр қыздарымыз туралы айтылады.

Жалпы, сондай барлаушы қазақ қыздары туралы ең алғаш рет 11-ші сыныпта арнайы диктант жазғанда білдім. Диктанттың тақырыбы, ішіндегі аталған есімдерді толық ұмыттым, бірақ «сутьі» мынадай:
Жоңғар шапқыншылығы кезінде, әсіресе Абылайдың тұсында сияқты, арнайы даярланған қазақ қыздары «тұтқынға түседі» әдейі. Сосын күң, кейде жоңғарға әйел болып сол жақтағы ақпараттарды жинайды, ретін тауып қазақтарға жеткізіп тұрады. Анық білерім, аңызға құрылмаған, нақты тарихи факт ретінде жаздық.
Енді интернеттен іздеп, тапқан барлаушы /тек батыр емес, барлаушы/ қазақ қыздарымызға келейік. Ең мықтысынан бастайық.
1. Айбике
Абылай ханның жау тылындағы барлаушыларының басшысы болған. Өзінің қол астына бірнеше тыңшы, барлаушы ұстаған және ұзақ жылдар бойы жаугершілікте "қолға түскен күң" түріндегі бейнеге еніп, Қалмақ Қоңтайшысының ордасында күтуші болған.

Зейнетке шығу жасын ұзартуға жабылып бәріміз қарсы шығып жатырмыз. Ал осы «халыққа қарсы» реформаны неліктен жүргізуді қолға алды екен Марченко деп ойланып көрдіңіздер ма?
Халыққа популист саясаткерлер көбірек ұнайды. Олар еш тәуекелге бармайды, жалпы, елге жағатын құр сөздерді, халықтың сүйіктісі болу үшін әлеуметтік саланы қолдау деген оңай жолға шаба береді. Мысалы, қазақ тілі, дәстүрі туралы шулаушылар, зейнетақыны көтеру сынды «халықшылдар». Кімдер екенін іштерің сезген шығар.
Бірақ саясатта шын білімді, ел экономикасы деген қиын механизмді түсінетін, «елі деп еңіремесе де», мемлекеттің алдыңғы күнін, экономикалық ахуалын ойлайтын адамдар болады. Экономика жайлы менің де білерім шамалы. Бірақ тіпті мен мына зейнетақы реформасының ең бірінші өзімізге керек екенін түсініп отырмын. Комментарийге "өзіңнің анаң 63-ке дейін жасаса не істер едің" немесе «еден жуушы болып жасайтын апайлар белі бүгілгенше жасай ма сеніңше?!» деп айғайлауға көшпеңдер. Еден жуушылар апайлар Америкада да бар. Өтірік сөйлемейікші, зейнетақы мөлшері қазір елімізде өте жақсы ғой.
Сондықтан әуелі неліктен осылайша зейнет жасын ұзарпақшы деп кішігірім зерттеу жүргізіп, тек зар жылаушылардың емес, экономикадан хабары бар адамдармен ақылдасыңдар, Марченконың да ойларын оқыңдар.
Объективті болайық! Не болса да бұл реформа точно шенеуніктердің қалталарын толтыру үшін жасалып жатқан зат емес, өзімізге керек дүние.

Апта басында «Алматы vs Алма-Ата» жекпе-жегінің кезекті раунды басталды. Алма-Аташылар тарапынан соққы жасаған Қазақстан журналистер Одағының төрағасы Сейітқазы Матаев.

КерекИнфода бір сурет бөлісіп, кейін Фейсбукке қойған едім. Сол суретті Adiletshu жалғастырған екен.

Дәмхана ішіндегі келушілерге арналған барлық үстел басы бос емес. Келушілер саны көп. Үстелдер арасында сары түсті жейде киген «Пицца Блюз» дәмханасының даяршы қыздары аяқ ұштарымен жүгіріп жүр. Біреулерінің қолдарында тағамға толы табақтары бар, екіншілерінің табақтары бос, үшіншілері үстел басында отырғандардың тапсырыстарын алдарына қойып жатыр.

Қызыл костюм киген көк көз, жалпақ бетті орыс әйелге:
-Сіз, жалғыз отырсыз. Үстел басына екінші болып қасыңызға отыруға бола ма? –деп, айтып жатып үстел басына қойылған екінші орындықты өз ыңғайыма қарай жылжыта бастағанда:
-Жалғыз емеспін, –деді жақтырмаған түрімен. Басын шайқап «не деген бассыздық» дегендей айтты, ішіндегі ойы сәл жыбырлаған еріндерінен білінді.

Қолымдағы ұялы телефонға қарап қоям, уақыт түскі үш. Дәмхананың залының ортасына барып келушілерден «босайды-ау» деген үстелді қарауылдап тұрмын. Әлгінде ғана үстел басына отырғызбай қойған орыс әйелі қолын бұлғап маған белгі берді. Қасына барғанша үстел басынан тұрып, жиналып үлгерді.

Бүгін көктемнің бірінші күні және инетте жүр, Дүниежүзілік мысықтар күні деп.
Келген көктеміміз әдемі болсын, бақыт пен шаттыққа, махаббатқа толы болсын!

P.S.Керекшілер, белсенділік қайда кеткен? Анда-санда көрініп жүрсеңіздерші.