Соңғы бірнеше жылдан бері әйелім екеуміз әр көктем сайын мини-саяхат жасауды дәстүрге айналдырып алдық. Мини деуімнің себебі — саяхатымыз шетелге немесе Қазақстанның алыс мекендеріне емес, өзім тұрып жатқан Алматы маңайына жасалады. Сонымен, өзім барған-көрген тамаша жерлермен бөлісуді жөн санадым.


2011 жыл: Үлкен Алматы көлі. Көктемнің соңғы айы мен жаздың басталуы қарсаңында табиғат аясына шыққыңыз келсе, ҮАК — керемет орын. Бұл мезгілде мазаны алар шыбын-шіркей бола қоймайды. Сондықтан көлдің маңайындағы қылқан жапырақты тоғайға кіріп, жайлы көлеңкеде демаламын десеңіз де, жасыл шөпті төсек қылып күнге қыздырынсаңыз да өз еркіңіз.

Көктем… Тым қатты оригинал болу қиын шығар бұл тақырып төңірегінде. Мектепте оқып жүргенде ең ұнатпайтын тақырыбым жыл мезгілдері туралы шығарма жазу болатын. Қазір де, бұл тақырып мен үшін «таңғы алты мен түскі он екі аралығындағы уақыт» жөнінде бірдеңе жаз дегенмен бірдей. Тіпті, соңғысы, сәл оригиналдылау көріне ме деймін. Өйткені, мен көктем туралы сіз білмейтін бір нәрсені айта аламын дей алмаймын, менің қадірлан оқырманым. Мен бұл өмірімде көктемді бар болғаны 28 рет көрген екенмін. Алғашқы кездесулеріміз есімде де жоқ. Сол себепті, алғашқы абзацты сол көктеммен алғашқы кездесуіміздің алғашқы әсерлерімен бөлісудің орынына пайдаланды дей салыңыз.

Қазақта ұл бала дүниеге келсе «Ат ұстар дүниеге келді» деп ерекше қуанатын болған. KazNet-тің жұлдызы, kerekinfo.kz сайтының әкесі Аршат Ораз ұлды болыпты. Керекинфолық блогерлер Аршатты құттықтап қойыңдар.

ТҮСІНІСУ ЗАҢЫ

Елесі сыйлағанда қиялға үміт,
Қайрады батылдығын ұяң жігіт.
Кездесті сәті түсіп ғашығымен,
Алатауда жүргенде мұнар қуып.

— Бойжеткен!
Мен сені сүйетін едім,
Сезбеп пе ең?!
Сенетін едім.
Не айтсаң да көнетін едім,
Тек сенен бақытымды көретін едім!

Елдің бәрі жылды қорытындылап жатыр. Бізде сол үрдісті бастап кетейік. Ендеше,
2013 жылы футбол әлемінде әлем, Еуропа чемпионаты секілді ірі додалар өткен жоқ. Есесіне, «Конфедерация – 2013» турнирі Бразилия халқын той-думанға бөледі. Шілде айындағы турнирде алаң иелері қатарынан төртінші мәрте жеңіске жетті. «Пентекампеондар» ақтық сында әлем және Еуропа чемпионы Испания құрамасын 3:0 есебімен ұтты.

«Конфедерация» кубогының үздік ойыншысы – Неймар

Жас болса да, аз уақыт ішінде Бразилия құрамасының көшбасшысы болып үлгерген Неймар осы турнир барысында өзін барлық қырынан таңытты. 21 жастағы шабуылшы төрт рет мергендігімен көзге түсті. Оның Жапония қақпасына соққан голы турнирдегі ең әдемі голдардың бірі болды. Алдағы жылы өз елдеріңде өтетін әлем біріншілігінде Неймар Бразилия құрамасының басты сенім артар серкесі.

Франция үздігі – Рибери

Францияның жыл футболшысын әлем әйгілі «France Football» журналы анықтайды. 1958 жылдан бері үш жолақты өздерінің үздіктерін анықтап келеді. Биылғы жыл бұл жүлдеге Мюнхеннің «Бавария» командасының жартылай қорғаушысы Франк Рибери лайық деп таңылды. Осы жылы неміс командасы сапында барлық жүлдеге қол жеткізген Франк ұлттық құрамасының Бразилиядағы әлем біріншілігіне жолдама алуына өз үлесін қосты. Негізі Рибери 2007,2008жылдары екі рет қатарынан жыл үздігі аттанған болатын.
Рибериден бөлек, үміткерлер қатарында Поль Погба мен Блез Матюди де болды.

Германия үздігі –Бастиан Швайнштайгер

Германия өз үздіктерін 1960 жылдан бері анықтап келеді. Жыл футболшысын Германия спорт журналистер ассоциациясы мен футбол журналистері және «Kicker» журналының қызметкерлері анықтайды. Жыл футболшысына Германия футболшыларынан бөлек, Бундеслигада өнер көрсететін шетел футболшылары да таласа алады. 2004 жылы бразилиялық Аилтон Германияның үздік футболшысы болған алғашқы шетелдік ойыншы атанды. Одан кейін Рибери мен Роббен де Германияның жыл ойыншысы атанған болатын.
Биылғы жыл немістер мюнхендік «Бавария» клубының жартылай қорғаушысы Бастиан Швайнштайгерді үздік деп таңыды. Былтыр бұл мәртебелі жүлдеге Марк Ройс қол жеткізген еді.

Англия үздігі – Гарет Бэйл

Англияда жылдың үздік ойыншысын елдегі футбол журналистер ассоциациясы (Football Writers' Association Footballer of the Yea) анықтайды. Ағылшындар өздерінің үздіктерін 1947/48 жылғы маусымнан бері анықтап келеді. Алғаш «Блэкпул» клубының жартылай қорғаушысы Стэнли Мэтьюз осы сыйлыққа ие болған. Бұл сыйлыққа Мэтьюз, Кенни Далглиш, Тьерри Анри, Криштиану Роналду секілді футболшылар екі реттен қол жеткізген.
Ал биылғы 2012/2013 маусымның үздігі болып «Тоттенхэм» сапында жасындай жарқыраған уэльстік Гарет Бэйл таңылды. Бэйл маусым аяқталған соң, «Реал» сапына ауысып кетті.
Швеция үздігі – Златан Ибрагимович
Швеция өз үздіктерін 1946 жылдан бері анықтап келеді. Жыл футболшысын «Aftonbladet» газеті мен Швеция футбол одағы таңдайды. Алғаш бұл жүлдеге Гуннар Грен ие болған. Ал биыл осымен сегізінші рет Швецияның жыл футболшысы, ПСЖ клубының шабуылшысы Златан Ибрагимович болды. Златан ПСЖ-ның ғана емес, ұлттық құрамасының да капитаны әрі көшбасшысы. Ибрагимович қазіргі кезде әлемдегі үздік ойыншылардың алғашқы бестігінің қатарында. Сонымен қатар, жыл футболшысы атану жөнінен Златан өзіндік рекорд орнатты. Осы уақытта Швецияда екіден көп ешкім жыл футболшысы атанбаған екен.

Австрия үздігі – Давид Алаба

Австрия 21 жастағы жас футболшыны Давид Алабаны жыл футболшысы әрі жыл спортшысы ретінде таңдады. «Баварияның» сол қапталдағы негізгі қорғаушысы ұлттық құрама сапында да өзін жақсы қырынан көрсетіп жүр. Алаба Австрияның осымен үшінші мәрте үздік футболшысы атанып отыр. Давид бұл жөнінен тек төрт мәрте үздік атанған Ивица Бастичке ғана жол беріп тұр.

Нидерланды үздігі – Вильфрид Бони

Қызғалдақ гүлінің отаны өздерінің үздік футболшыларын 1984 жылдан бері анықтап келеді. Жыл футболшысын Жоғары лига мен екінші дивизионда өнер көрсететін футболшылардың дауыс беруі арқылы таңдалады. Алғаш бұл жүлдеге «Фейеноорд» клубында өнер көрсеткен Еуропа чемпионы Руд Гулит жеңіп алған болатын. Ал биыл жыл футболшысы атағы «Кот-дꞌ Ивуар құрамасының шабуылшысы Вильфрид Бониге бұйырды. «Витесс» клубында өнер көрсеткен Бони 2012/2013 жылғы маусымда 30 ойында 31 гол соқты.
жалғасы бар…

«Малғұн», — деп қалшылдап далаға атып шықты да, еш жазығы жоқ керегені бір қойды, жерде жатқан газды судың қалбырын бір тепті.

Саусағы дірілдеп, темекі тұтатты, құшарлана сорды.

Ашу қысқан күйі ішкі аулада қараусыз жатқан әлдебір кинотехниканың қорабына отыра кетті.

«Ыс-с-с-сука», — деді сызданып.

Бейсенбінің кешінде астаналық керекшілер Домбыра Патиге асықса, мен Конгресс Холлға қарай беттедім. «Жайдарманнан» бөлек, онда баруға тұрарлық себеп болған. (Ол — оқырмандар үшін маңызды емес).

Қазақпыз ғой, 19:00-де басталады деген Жайдарман жарты сағаттай кешікті. Ұйымдастырушыларды түсінуге болады. Түсірім болғасын залдың толып отырғаны керек. Көрермен жастардың жайбарақаттығына қынжылдым. Орнымызға жайғасып алған соң, әзіл-қалжың басталып кетті.

Ұнады

— Бұрын Шымкент қазақша квн-нің отаны еді. «Сөз тимесін», «Көз тимесін» және т.б. командалар болатын. Кейінірек сол жақтың жайдарманшыларының әзіліне жарытып күліп көрмеппін. Есесіне кешегі Астана қаласы әкімінің кубогына келгендердің арасынан шымкенттіктер суырылып шықты. Атап айтатын болсам, Қуатжанның кафеге барған сәті кубокті Оңтүстіктің қолына ұстатты. Очм, Қуатжан — кешегі күннің «жұлдызы».

Кеше ақылыма осындай бір сұрақ келді. Жалпы қолым бос кезде аударма мен шимай шатпақ жазумен айналысатыным бар еді. Ноутбугімнің түкпіріндегі сары папкаға жиналып қалған туындыларымды интернетке салғым кеп жүргеніне біраз болған еді. Сөйтіп кенеттен Керекинфоға кездестім. Әрине тіркеліп жазғандарымды салмас бұрын, біраз уақыт сайтты бақылап көрдім. Жазылған шығармаларды, пікірлерді оқыдым. Байқағаным бұл жерде нормативтіге жатпайтын лексика мен жаргон сөздерді қолданғанды жақсы көретін адамдар көөп екен. Очм, ырысбек, зайып алды, тігем, исчо деген сөздер алғашында құлағыма түрпі тікенегіндей тигені былай тұрсын, мағынасын түсіне алмай дал болдым. Артынша үйреніп кеттім. Осыған орай бір айтарым жаргондарды жинап арнайы Керекинфо сөздігі деген сөздік шығарса да болатын секілді. Жалпы айтқанда жақсы сайт. Адамдар тіркеліп, бастарынан өткендерін жазып, одан қалса Инекеңнің түкпір түкпірінен тірнектеп жинаған мәліметтерімен бөліседі екен. Бір бірімен пікір алмасады екен. Сонымен бірнеше меланхолиялық жазбаларым мен өлеңсымақтарымды арқалап мен де келіп қалдым араларыңызға. Бәлкім бұл жазғандарым балалықтың ауылынан ары аса алмай жүрген қыздың шатпағы болып көрінер. Шын мәнісінде де солай болуы мүмкін. Не де болса салып көрейін деп тәуекелге бел будым. Дей тұрғанмен кермек шындықты кедергісіз айтатын керекинфошылардың критикасына қаламын деп ойламадым. Сын пікірлеріңізді оқи отырып таңғалдым, таңырқадым, бір жағынан қуандым, бір жағынан мұңайдым.Қайтем енді тумысымнан қатты әсершілмін. Алайда жазғандарымды оқыған барлық адамдарға ризашылығымды білдіргім келеді. Пікір қосқандарға да жеке жеке алғысымды білдіремін. Оның ішінде
Zholantai (атыңызды дұрыс жаздым деп үміттенем) мырзаға кетш, оттамаш дегендері үшін рахмет, көктен жерге парашютсіз ақ түсірдіңіз.
Araika ханым мен Daniar Alan мырзаға да пробел жөнінде жазған сындарыңыз үшін алғыс айтам.
MERmukhanov мырзаға да бұл жазбада әсіре ештеңе жоқ деп шындықты айтқаны үшін үлкен рахмет.
Және басқа да пікір жазған адамдарға көптен көп рахмет. Пкірлеріңіз жақсы болсын жаман болсын мен үшін өте қымбат. Алдағы уақытта да сіздерден сын пікір күтетін боламын. Және де бұдан да жақсы жазбалармен қуантып тұруға тырысамын. Соңында керекинфошылардың тілімен айтатын болсам ОЧМ БАРЛЫҒЫНА ҮЛКЕН ЫРЫСБЕК КО.

БасқаНЕТтерде қызықты квест болып жатқанда, «миии күшті» деп оқып отыратын едім. Сосын осындайды неге өзім жасап көрмеске деп, өзімше бастағалы отырмын. Мынау енді алғашқы квестім болғандықтан қиын емес, қарапайым етіп жасадым. Бақылап көрейін, сіздерге ұнап жатса, кейін бұдан да күрделісін жасармын.

Ойын шарты былай. Сілтемеден архив файлды жүктеп аласыз. Ощм ақ сандыңтың ішінде көк сандық дегендей, архивтің ішінде архив бар, бес дәрежелі. Яғни бес архив бірінің ішіне бірі салынған. Әр архивті кілт сөз енгізу арқылы ғана аша аласыз. Кілт сол архивпен бірге келген файлдарда жасырылған. Сіздің мақсатыңыз, әр архивке дұрыс кілт сөзін тауып, соңына дейін жету.

Өтініш: Пікірге кілт сөзді жарияламауыңызды сұраймын. Талқылауға болады, бірақ жауабын жазып басқа біреудің кәйіпін бұзбаңыздар.

Ал кеттік! Мұрағатты мына жерден жүктеп аласыз.
hosting.users.kz/0.rar

Жиенім — Рамазан мен інім — Мирас