Түркістанның Шыңғыс xаны.

Адалдық. Абырой. Отанға қызмет ету.

Үш басты сөзі Жылқайдардың немересі Тұрардың өмірлік басты ұстанымдары болған. Иә, иә Талғарда туылып, аталары Ақсу-Жабағалы мен Түлкібасты мекендеп, білімін Меркі жеріндегі Аспарадан алып, Бәйдібек бабадан Дулат кейінгі Шымырдан тараған тұлға, Меркіде оқып жүріп уақытша тегі Қырғызбаев болған, жалғыз қарындасы Түйметайы бар, орыс империясына қарсы шыққан Ақкөз Қосанұлына қосылып болашақ қайың ағасымен арпалысып оны ату жазасына бұйырған, Түркістан еліне университет қажеттілігін Ленинге жеткізген, 25 жасында Ел басқару келген, Түркісіб теміржол идеясын ұсынып оның салынуына атсалысқан, Моңғолия жеріндегі Улан-баторды астана қылып кеткен, моңғолдардың құрылтайын өткізуге жәрдемдескен, екі орыс әйел алып бірақ көңіл жарыса алмай қазақтан туған Әзизаны іздеп барып тапқан, бір ұл төрт қыздың әкесі, Қазақтың жерін анау Орынбордан бастап Ташкентке дейін, Арқанкелгеннен Тарбағатайға дейінгі жерді Тәуелсіз ел қылам деп арманына жете алмай кеткен, Кеңес үкіметінін кедейлерді жебеуші қылып, байлардың бар малымен жерін қарны аштарға таратуға себепші болған қазақтың маңдайына туа біткен Рысқұлұлы Тұрар болмақ.

Осы жазбам жазулының басты себебі, Шерxан Мұртаза атамның "Қызыл жебе" кітабы. Кітапты оқып және тыңдап шығуыма екі ай уақыт алыпты. Қазақтың кең байтақ даласынан Кеңес үкіметінің құрылуына атсалысып, көз майы мен күш жігерін аямай еңбек етіп, сол Кеңес үкіметінің үкімімен атылып кеткен қайран бабам. Ол жалғыз емес, Алаш арыстары, қазақтың зиялы қауым өкілдері, қысқаша айтқанда өткен ғасырдың 30 — жылдары ең ауыр, ең қайғылы, ең сорақы жылдар болды. Жүректен ешқашан ұмтылмас. Шерxан атамыздың бес томдық "Қызыл Жебе" кітабын оқуға кеңес берем. Еш өкінбессіздер.

Дін мәселесі бойынша облыстық Кеңесінде
«Жамбыл облысы Жастар мәслихаты» жастар қоғамдық бірлестігінің жоба жетекшісі, И.Дастан сөйлеген сөзі.

Армысыздар, Құрметті Ерқанат Нұрбапаұлы, кеңеске қатысушылар!
2015 жылы Жамбыл облысы әкімдігінің «Дін проблемаларын зерттеу орталығы» КММ мемлекеттік әлеуметтік тапсырысының «Діни экстремизм және терроризмның алдын алу мақсатында кешенді іс-шаралар топтамасын ұйымдастыру» тақырыбы бойынша «Жамбыл облысы Жастар мәслихаты» жастар қоғамдық бірлестігі бірқатар кешенді, жоспарлы жұмыстарды жүзеге асырды.
Атап айтқанда, облыстың 10 ауданы мен Тараз қаласының орталық мешіттерінде жамағатпен кездесулер, мешіт жамағаты арасындағы діни ахуалға мониторинг жүргізіліп, дәстүрлі емес діни ағымдар өкілдерімен сұхбаттар өтті және қалалық мәдениет үйінде облыстық конференция ұйымдастырылды.
Кездесулерге Мысырдағы «Әл-Әзхәр» университетінің түлегі Н.Бақытұлы, республикамызға белгілі исламтанушы Ерсін Әміре қатысып, облыстық орталық мешітте жамағатпен кездесу өткізілді.
Жалпы, жоба барысында аудандық орталық мешіттердің жай-күйі, ахуалы да қарастырылды. Мәселен, намаз алдында уағыздар тыңдалып, оны жамағаттың қабылдау барысы сырттай бақыланды.
Уағыздардың айтылу барысында муфтиятты мойындамайтын жамағаттың кездесетіндігі анық байқалды.
Осы ретте бүгінгі кеңес ұйымдастырылып отырған Сарысу ауданы бойынша бірқатар мәселе көтеруге рұқсат етіңіздер.
Осы ретте, Сарысу ауданында атқарылып жатқан игі істердің баршылығын да назарларыңызға ұсынғым келеді.
Мәселен, ақпараттық-түсіндіру топтарының тұрақты штабы облыс бойынша тек қана Сарысу ауданында бар, бұны пилоттық жоба деуге болады.
Дегенмен, әлеуметтік жобаны жүзеге асыру барысында кездескен кемшіліктерді Сіздердің назарларыңызға ұсыну біздің басты мақсатымыз. Өйткені сын айтылмай мін түзелмесі анық.
Сарысу ауданы, Жаңатас қаласындағы «Жаңатас» мешітіндегі жағдай алаңдауға тұрарлық. Өйткені, ұстаз Н.Бақытұлы уағыз жүргізген кезде үш адам тұрып кетіп, құптан намазының уақытында қамат айтылған кезде үш адаммен бірге қосыла тағы отыз екі адам намазға келіп парыз намазын оқуға жамағатпен келіп тұрды. Бұл мешіт жамағатының ішінде сыңаржақ діни идеяларға бой алдырған өзінше бөлек жамағат құрылғанының дәлелі. Сондай-ақ, мешіт жағдайы нашар жағдайда (қараңғы, электр шамдар жанбайды, имам отыратын жақтың төбесі ойылып түсіп кеткен).
Негізі, осы бүгінгі кеңеске дайындық барысында біздің бірлестік тарапынан Сарысу ауданында қалыптасып отырған діни ахуалға тағы бір рет сырттай мониторинг жүргізілді. Алдыңғы жылға қарағанда ілгерілеушілік байқалады. Бұл осы салаға кураторлық жұмыс атқарып отырған Динара Қырықбайқызы мен аудандық ішкі саясат бөлімінің басшылығына жаңадан тағайындалған Жеңіс Орынбасарұлының еңбектері десем болады.
Жоғарыда айтылған әлеуметтік жобаның қорытынды анықтамасы облыс әкімдігінің дін істері басқармасына жолданған. Алдағы уақытта қауырт желі жұмысын оңтайландырып кеңінен насихат пен әлеуметтік желілер арқылы қысқа метражды және саналық — сапалық деңгейі жоғары бейнероликтерді дайындау қажет.
Ендігі мәселе теріс діни бағыттағы азаматтармен күрес жүргізе аламыз? Алысқа бармай-ақ қояйын, 2015 жылы Сарысу ауданы әкімдігінің ішкі саясат бөлімімен «Діни экстремизм мен терроризмін алдын алуға бағытталған» әлеуметтік жоба жүзеге асырылды. Жоба жұмысы шыны керек қыркүйек айынан кейін толық күшпен жұмыс жасады деп білем. «Сарысу аудандық «Жас жігер» қоғамдық бірлестігі әрбір өткізетін лекциясымен кездесуіне облыстық «Дін проблемаларын зерттеу орталығының» мамандарын жұмысқа тартып отырды.
Жаңа басшысы келіп жаңа серпін бергендігі туралы анық байқалып тұр. Жамағатпен жұмыс тек аудан әкімінің орынбасары, ішкі саясат мамандары үшін ғана емес, ауыл тұрғындары бірлесе жұмыс жасау қажеттілігі туындап тұр. Көбісі айтады «Дінді білмейміз, не дейміз» сол секілді себептерді көрсетеді. Менім айтарым ата-ананы сыйлау, қазақ халқының салт-дәстүрін құрметтеу, әдеп ғұрыптарын сақтау секілді аталарымыздан келе жатқан мұраны сақтап қалуымыз қажет.
Қатардағы азамат сақал салып немесе орамал тақса «уахабби» деген тіркесті сыртынан қоса салмай, сөйлесу қажет, ол адам радикал ма, фанатик па немесе сақал салуды қызығып, мода санап жүрген азамат па? Асыл дініміздің өркендеуіне өсуіне атсалысумыз қажет. Заманның қазіргі уақыттың ғасыр дерті экстремизм мен терроризм, ақпараттық соғыс болып жатқан кезде үйдегі балаларымыздың қандай сайттарда отырғанын, кімнің уағызын тыңдап жүргендігін бақылай жүрейік. Ертеңгі күннің басшылары, мемлекет қайраткерлері үйде, гаджеттармен ғаламторда балаларымызға бақылау жүргізейік. Бармағымызды тістеп қалмайық, ертеңгі күніміздің нұрлы болуы бүгіннен басталатындығы туралы ұмытпайық.
Алда атқарар жұмыстарыңызға сәттілік тілеймін!

Сәуірдің 4-6 күндері аралығында Астанада «Автобус» жедел алдын алу іс-шарасы өтеді деп хабарлайды Астана қаласы әкімдігінің ресми сайты astana.gov.kz. Бұл шараның мақсаты — жол апатын азайту, жолаушылар мен жүк тасымалдауды жүзеге асыратын жүргізушілердің мәдениетін арттыру, жол қозғалысын бақылау және қадағалау.

Үш күн бойы полицейлер Көліктік бақылау инспекциясының аумақтық бөлімшелерімен, Мемлекеттік кірістер департаментімен және қоғамдық бақылау өкілдерімен бірлесіп желіге шықпас бұрын қалалық автобустардың техникалық жағдайын, жүргізушілердің тіркеу құжаттарының болуын тексеріп, автобустарды нормативтер мен стандарттардың талаптарын бұзып басқару және пайдалану фактілерін, көлік құралдарын заңсыз қайта жабдықтауды анықтау бойынша шаралар, сондай-ақ, жүргізушілер мен автобустарды жолға шықпай тұрып медициналық және техникалық тексеру шараларын, жүргізушілердің еңбек пен демалыс режимін сақтауын тексеру шараларын жүргізеді.



Сонымен қатар, жолаушылар көлігі жүргізушілерінің тарапынан құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған басқа да бірқатар шараларды жүзеге асыру жоспарланған.

Астанада 4 сәуір күні Қоғамдық кеңесінің кезекті отырысы өтті. Қоғамдық кеңестің қарауына 10 мәселе енгізілді. Кеңес мүшелері Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитеті «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнын «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» комерциялық емес акционерлік қоғамына қайта құрумен байланысты өзгерістер енгізілген қала әкімі қаулыларының кейбір жобаларын талқылады, деп хабарлайды Астана қаласы әкімдігінің ресми сайты astana.gov.kz.

Жер қатынастары және жерді пайдалануды және қорғауды бақылау басқармасының басшысы Төлеуғазы Нүркенов мекеме атауының өзгертілуіне орай Астана қаласы аумағында жер қатынастары саласында жеке және заңды тұлғаларға ұсынылатын мемлекеттік қызметтер регламентіне өзгерістер енгізілгенін баяндады.
Сонымен қатар, Ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Әсет Құрманғалиев кеңес мүшелерінің қарауына қала әкімдігінің карантиндік режим енгізу үшін карантиндік аймақтарды белгілеу туралы қаулысының жобасын ұсынды.
Кеңес мүшелері қалалық Жұмыспен қамту орталығының директоры Олжас Омардың баяндамасын тыңдады. Мекеме басшысы мамандықтар бөлінісінде оқудың құнын көрсете отырып, кәсіптік оқытуды жүзеге асыратын оқу ұйымдарының тізімімен таныстырып өтті.
Отырыс барысында бағдарламаға қатысушылардың әрқайсысының оқуына жұмсалатын қаржыны есептеу мәселесі талқыланды. Түрлі мекемелерде оқу мерзімдері мен оқудың құнына байланысты айырмашылықтар бар екендігіне баса назар аударылды. Кеңес төрағасы Сансызбай Есіловтың ұсынысымен «Жұмыспен қамту жол картасы-2020» бағдарламасының осы бағыты бойынша қаржыны ішкі үлестіру механизмін кеңес мүшелері жеке қарайтын болады.
Сондай-ақ, отырыс барысында қалалық Білім басқармасының басшысы Эльмира Суханбердиева да баяндама жасады. Шетелге оқуға түсетін жоғары сынып оқушыларына экстернат формасында оқуға рұқсат беру бойынша мемлекеттік қызметтерді білім мекемелерінен енді «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы деп аталатын ХҚКО-ларға беру туралы қала әкімдігі жобаларының қаулылары және т.б. бірауыздан қолдау тапты.
Отырыс барысында елордалық Сәулет және қала құрылысы басқармасының басшысы Виталий Силецкийдің «Қазақстан Республикасы аумағында жылжымайтын мүлік объектісінің мекен жайын нақтылау бойынша анықтама беру», «Сәулет-жоспарлау тапсырмасын беру» және «Тіреу және қоршау конструкцияларын, инженерлік жүйелер мен жабдықтарды өзгертуге байланысты емес қолданыстағы ғимараттардың үй-жайларын (жекелеген бөліктерін) реконструкциялауға (қайта жоспарлауға, қайта жабдықтауға) рұқсат беру» мемлекеттік қызметтерінің регламенттерін бекіту туралы» қала әкімдігінің қаулысына өзгерістер енгізу туралы баяндамасы тыңдалды
«Тіреу және қоршау конструкцияларын, инженерлік жүйелер мен жабдықтарды өзгертуге байланысты емес қолданыстағы ғимараттардың үй-жайларын (жекелеген бөліктерін) реконструкциялауға (қайта жоспарлауға, қайта жабдықтауға) рұқсат беру» регламентін талқылау барысында көптеген даулы мәселелер туындағандықтан оны қоғамдық кеңестің келесі отырысында қарау туралы шешім қабылданды.

23 сәуірде Астанада экологиялық айлық пен жалпықалалық сенбіліктер басталады. Бұл туралы бүгін Әділбек Жақсыбековтің төрағалығымен өткен аппарат отырысында айтылды. Отырыс барысында елорданың сыртқы келбетіне қатысты мәселелер көтеріліп, осы бағыттағы жұмыстар айтулы даталарға орайластырумен ғана шектелмеуі тиіс екендігі атап өтілді.

Астанада халық пен бизнестің белсенді қатысуымен «таза бейсенбі» шаралары, экологиялық полициямен бірге рейдтер тұрақты түрде өткізілуі керек. Бұл ретте әрбір қала тұрғыны, әрбір кәсіпкер немесе ұйым елорданы абаттандыруға қатысты екендігін сезінуі керек.

Сенбіліктер тарихынан:
Сенбіліктер Азаматтық соғыс және әскери интервенция кезеңінде, яғни 1919 жылғы көктемде В.И. Лениннің теміржол жұмыс жақсарту жөніндегі ұсынысынан кейін пайда болды. Алғашқы сенбілікке 15 адам қатысқан екен. Сенбіліктер жалпы кеңестік одақ елдерінде ғана емес, алыс шетелдерде де бар. Мысалы, Норвегияда, dugnad түсінігі бар. Бұл аумақты абаттандыру, тазарту немесе басқа да игі істер бойынша ерікті ақысыз жұмысты білдіреді.
Ал Елордамызды ең таза Астаналар тізімінде көргіңіз келсе, сенбіліктерге белсенді қатысыңыз.

Сәуірдің 4 күні Астана әкімдігінде өткен аппарат отырысында халықты тіркеу және есепке алуды жетілдіру мәселесі талқыланды, деп хабарлайды astana.gov.kz сайты.

Мегаполистерде кеңінен тараған мәселелердің бірі – азаматтардың тіркеусіз жүруі және есепке алынбай тұруы, сонымен қатар, азаматтардың бақыланбайтын ішкі көшіп-қонуы болып табылады.

Осыған орай Астанада көші-қон полициясының қызметін реттейтін арнайы ережелер бекітілуі мүмкін. Астана әкімдігінің аппарат отырысында тұрғын үйде бір адамға есептелген белгілі бір шаршы метрлер болған жағдайда ғана азаматтарды тіркеу, сондай-ақ, тұруға арналмаған орынжайларда (мысалы, саяжай немесе кеңсе) тіркеуге тыйым салу ұсынылды.

Астанада шектеу шараларының болмауы жекелеген үй иелеріне бір мекенжай бойынша, шын мәнінде онда тұрмайтын ондаған және жүздеген адамды тіркеу жағдайлары жиі кездеседі. Қалада кейбір пәтерлерде 400-ден астам азамат тіркелген жағдайлар да болды, бұл ретте бір пәтерге 100-200 адам тіркелу кеңінен тараған құбылыс. Көптеген пәтер иелері мұны қосымша қаржы көзі ретінде пайдаланып келеді. Заң бойынша мұндай әрекеттерге тосқауыл қойылған, алайда олар тіпті әкімшілік айыппұл төлегеннен кейін де адамдарды тіркеуді тоқтатпайды.


«Тұтастай бір көлеңкелі индустрия жұмыс істеуде. Бұл тәртіпсіздікке заң жүзінде реттелмеуі ықпал етеді», — деді Астана әкімі Ә. Жақсыбеков. Елорда басшысы тиісті мемлекеттік органдармен осы мәселені қарауды және «Астананың мәртебесі туралы» заңға толықтырулар мен өзгертулер енгізу бойынша тиісті ұсыныстар енгізуді тапсырды.

Астана қаласы әкімдігінің ресми сайтының мәлімдеуінше, елордада биылғы жыл ішінде 4 849 жаңа жұмыс орны ашылды. Оның ішінде 349-ы – өнеркәсіп, 1 103-і – сауда, авто және мотоциклдерді жөндеу, 238-і – көлік және қойма, 771-і – білім және денсаулық сақтау, 660-ы – құрылыс саласында, ал қалған 1 728-і – экономикалық қызметтің басқа түрлеріне жатады.

Жыл басынан бері Астана қаласы әкімдігінің жұмыспен қамту орталығы 1478 адамды жұмысқа орналастырған. Сондай-ақ, жастар тәжірибесінен өтуге 218 түлек жіберілсе, 39 адам әлеуметтік жұмыс орындарына орналастырылды.

Премьер-министрдің орынбасары Дариға Назарбаева бастаған делегация «Алау» мұзайдыны сарайын аралады. «Алау» мұзайдыны «жылдам мұз» дайындауға мүмкіндік береді. Сондықтан тек қала тұрғындарының ғана емес, спорттық қауымдастықтардың да көңілінен шығуда.


Елорда әкімінің орынбасары Ермек Аманшаевтың айтуынша, Астананы спорттық қала деп атауға болады. Қала халқының 30% жуығы дене шынықтырумен және спортпен айналысады. Бүгінгі таңда елордалық спортшылар Рио-де-Жанейрода өтетін жазғы Олимпиада ойындарына 11 лицензия жеңіп алған

– Біздің басым міндеттеріміздің бірі бұқаралық спортты дамыту болып табылады, бұл ретте жоғары жетістіктер спортына, балалар мен жасөспірімдер арасындағы спортқа да баса назар аударылады, – деді Е. Аманшаев.

Д. Назарбаеваның ойынша спорт нысандары коммерциаландырылып, өз шығындарын өздері көтеруге тиіс Бұл үшін қызмет көрсету саласын дамытып, қосымша табыс табу көздерін іздеу керек.

– Мектептер, секциялар ашу керек. Демеушілер тартудың басқа да көптеген жолдары бар. Шын мәнінде, бүгінде біз спорт саласында үлкен оптимизм танытып отырмыз. Жастар үшін бұл үздік нәтижелерге қол жеткізу, өз атын шығарып, қомақты қаржы табу мүмкіндігі. Бәріміз үшін бұл ұзақ өмір сүрудің жолы, ең бастысы, спорттық қызметтер қолжетімді болуы керек, бұл бюджетке түсетін салмақты азайтуға ықпал етеді. Егер нысан жақсы жұмыс істесе, бұл қызметкерлердің еңбекақысын көтеруге мүмкіндік береді,- деді Д. Назарбаева.

Сонымен қатар, Д. Назарбаева осы сапар аясында № 81 Astana English School гимназиясында болып, бес күндік білім беру жүйесіне ауысу мәселесін көтерді. ҚР Премьер-министрінің орынбасары бес күн оқыған жағдайда, бірінші сынып оқушылары 1 маусымға дейін, тіпті, маусымның ортасына дейін оқуы мүмкін екендігін жеткізді.

— 1 қыркүйекте мектепке баратын бірінші сынып оқушылары 1 маусымға дейін оқиды. Біздің пайымдауымызша, ең көп дегенде оқу жылы маусым айының ортасына дейін созылады. Алтыншы күн жүктемені азайтуға арналған. Демек, баланың өз бетінше дайындалуына уақыт болады, бүгінде көптеген жеке меншікті мектептер солай істейді, — деп түсіндірді Д. Назарбаева.

Қалалық Білім басқармасының басшысы Эльмира Суханбердиеваның айтуынша, елордалық мектептерде көптілді білім беру жүйесін енгізу бойынша мақсатты жұмыстар жүргізіліп жатыр. Қазіргі кезде Астанада 17 мектепте пәндердің жартысы үш тілде оқытылады.
Премьер-министр орынбасарының пайымдауынша балаларды үш тілде оқыту, олардың болашағына оң әсер етіп, білікті маман болып қалыптасуына ықпал етеді.
— Жаңадан білім алу керек, оның басым бөлігін ағылшын тілінде. Бүгінде халықаралық деңгейге сай жаңа кәсіптік стандарттар әзірленіп жатыр. Сондықтан мектептер, колледждер, университеттер бүгіннен бастап жұмыс істеуге дайын кәсіпқойларды оқытып шығаруы керек, біздің жастар күнделікті өмірде қажетті машықтарға ие болуға тиіс. Ағылшын тілін білу, компьютерді кәсіби меңгеру, ақпараттық технологиялар бойынша базалық білім – ең қажеттісі осы, — деді Д. Назарбаева.

Сапар «Жастар театрымен» аяқталып, қонақтардың назарына «Ревизор» спектаклі ұсынылды.

Материал Астана қаласы әкімдігінің ресми сайты astana.gov.kz деректері бойынша дайындалды.

Елге іріткі салушы Марат Мауленовке жауап
Біршама уақыт бұрын ғаламторда жарияланған Марат Мауленовтың «Послание от сердца в земли Казахстана» видеосына жауап…

Өмірде қуаныш пен қайғы, жақсылық пен жамандық қатар жүреді. Бірде айың оңыңнан туып, тасың өрге домаласа, енді бірде сағың сынып, жігерің жасиды. Себебі бұл — өмір. Бірде төбең көкке жеткендей қуансаң, бірде көңілің қоңыр күздей құлазиды… Өйткені ол — тағдыр. Өмірдегі осындай түрлі оқиғаларды қозғайтын «Астана» телеарнасындағы «Сырты бүтін...» отбасылық драмасы көрерменнің көзайымына айналып үлгерді. Деректі драманың ерекшелігі – шынайы оқиғаларға негізделуінде. Әр адам драманы көре отырып, өз өміріндегі күрделі мәселенің шешімін таба алады. Қанша қиындық кездессе де, одан шығар жол қашанда болады. Телехикаяның кейіпкерлері – қиындықты жеңе білген жандар, тағдыр тауқыметіне мойымағандар. Бағдарламаның көздеген мақсаты да – осы. Адам бар жерде проблема болмай тұрмайды: кесір келін мен мазасыз ене тартысы, ағайындылар алауыздығы, өгейлікпен өткен өмір, баласына қадірі қалмаған қария мен отбасының берекесін кетірген абысындар араздығы — қоғамның өзекті мәселесі. Жылдарға жалғасқан қоғамның кикілжіңін тоқтатуға кім дəрменді!? «Сырты бүтін...» отбасылық драмасы тек бір отбасының ғана емес, бүкіл қоғамның проблемасына айналған осы және басқа да тақырыптарды қозғай отырып, өз кезегінде түйткілді мәселенің түйінін тарқатуға тырысады. Ендеше, 3 сәуірден бастап «Астана» телеарнасында «Сырты бүтін...» отбасылық драмасының жаңа маусымын тамашалаңыздар! Шынайы оқиғалар тізбегі — өмір драмасы, өмір драмасы — сіздің өміріңіз!