Рейтинг
+5.55

Пай, пай, шіркін, қазақтың сөздерін-ай...

35 оқушы, 6 тақырып
/ / 15 / 2669 / 1
Тіл ащы да болар, тәтті де болар, жұмсақ та болар, қатты да болар

Мынау не Америка ашып отыр деп айып етпессіздер, бірақ сізбен бөлісуді жөн көрдім. Бәріміз де қазақ тілін жетік білгенімен кейбір сөздер тап болғанда мағынасын тіпті болжай алмайтын жағдайлар болады. Әңгіме, повесть оқығанда сөздік қорымыз біртіндеп баи беретіні рас. Бірақ бәрінің де оқып, оны сүзіп отыратын уақыты жоқ қой. Сондықтан қысқаша… Қалиқан Ысқақовтың «Бөде» атты әңгімесі бар. Бөде деген не екен деп ойланып қалған боларсыз. Ойланып қалдыңыз...

/ / 3 / 4105 / 0
Егіздерге ат қою

Кеше Асқар ініміздің әдемі пародиясынан кейін еске түскен дүние еді. Жалпы, Олжастың Иманғали, Жүрін Ермандарды айнытпай келтіргені сәтті шығып жатады. Солардың бірі:

/ / 0 / 3520 / 0
Қазақ астрономиясы

Көшпелі өмір салтын ұстанған ата-бабаларымыз ауа райын өздерінше болжап отырған. Ұшқан құстың, жүгірген аңның белгілерімен қатар, аспан денелерін де өздерінше зерттеген. Қазіргі уақытта (тамыз айының 22сінен қыркүйектің 21іне дейін-ау деймін, шатаспасам) түнгі аспандағы жұлдыздарға тағы бір жұлдыздың қосылатын шағы. Бұған дейін де ол жұлдыз болды, орнында тұрды тек осыншалықты анық көрінбейтін. Бұл сүмбіле жұлдызы. Осы Сүмбіле жұлдызы туған шақтан...

/ / 32 / 2338 / 0
Мойын шынықтыру

Кезінде блогымда жарияланған дүние еді. @dauren85'тің бүгінгі «Омартасынан» кейін іле-шала ілген сиқым.

/ / 31 / 5493 / 0
Ара қашықтық өлшемдері

Қазақ халқының сөздік қоры расында да Нұрғиса ағам «Пай-пай!» деп таңдайын қаққандай ғой… Қазақ халқының ара қашықтыққа қатысты өлшем атаулары туралы да осылай деуге болады. Халқымыздың таным-түйсігіне, тұрмыс салтына, кәсіп еткен шаруашылығына қатысты пайда болған бұл ұғымдарды да біле жүргеніміз ләзім. Ат шаптырым жер, қозы көш жер деген өлшемдер бар. Алғашқысы шамамен 20-25 шақырымды қамтыса, қозы көш жер – 10-15 шақырымнан әріге ұзамайды....

/ / 13 / 3987 / 0
Пай, пай, шіркін, қазақтың сөздерін-ай...

Әбіләкім " мойындапты ". Ерлікке татитын, соған баланатын тұс ол. Асабалыққа мән һәм шырай кіргізудегі басты алғышарттарды түйіндей білді деп білемін. «Мойындаудан» шығады. Қарап отырсаңыз, қазақ сөзінің шығу тегінде де заңдылық бар. «Мойындай» — мойыннан, басты изегенде мойын да ширақ қимылдайды. Дәл осы сияқты «бастау» бар. Әр ненің қайнаркөзі, бастау бұлағы — басы. «Бастап жібер!», «Тамақты бізсіз бастай беріңдер»,...