Латын әліппесі туралы ойыңыз қандай?

Азаттық радиосы латын әліппесіне көшу туралы кішігірім дөңгелек үстел өткізіпті.
Латын әліпбиіне көшу «біздің қоғам үшін тиімді» дейді мәдениет министрі Құл-Мұхаммед. Ал шетелдік ғалым әліпби ауыстыру «Назарбаевтың саяси ойыны» екенін айтады.

Қазақстан парламенті мәжілісіндегі «үкімет сағатында» мәдениет министрі Мұхтар Құл-Мұхаммед: «Республиканың латын әліпбиіне көшуі – заман талабы. Егер Қазақстанның ғылыми-педагогикалық қоғамы шынында да осы идеяны қолдайтын болса, онда латын әліпбиіне көшу керек. Бұл біздің қоғам үшін тиімді» — деп мәлімдеді.

«Егер жоғарғы жақ шешім қабылдайтын болса, біз – атқарушы билік – оны орындауға дайынбыз» дейді мәдениет министрі Құл-Мұхаммед.

Қазақстан билігінің латын әліпбиіне көшу туралы саяси шешім қабылдауына заманның талабы ықпал етуі мүмкін бе, әлде үлкен саясаттың мүддесі жетелей ме? Латын әліпбиіне көшу туралы нақты шешім қабылданатын болса, түркітілдес елдер Өзбекстан мен Әзірбайжанның тәжірибесі ескеріле ме? Қазақстанның латын әліпбиіне көшуін көпұлтты мемлекеттік өзге ұлттар өкілдері қалай қабылдауы мүмкін?
жалғасы мында
Өзім кирилдікіне үйреніп қалғасын ба, латын әріптерімен қазақша оқу қиын секілді. Бірақ, біріңғай әліппе қабыласа жақсы болар еді деп ойлаймын.
bk
Бөлісу:

35 пікір

meirzhan
Дүние жүзіндегі қазақтармен интернет арқылы қатынас құруда латын әліпбиінің көмегі зор деп ойлаймын. Себебі латын әліпбиі ең кең таралған. Және де XX ғасырда Қазақстаннан кеткен қазақтар араб және латын әліпбилерінде жазған болатын.
Идея жақсы екені рас. Тек бұны дұрыстап жүзеге асыру керек. Өзбекстан, Әзірбайжан елдерінің тәжірибелерін ескеріп, қазақ тіліне ыңғайлы әліпбиді жасақтап деген сияқты. Себебі әліпби ауыстыру оңай шаруа емес. Бұған уақыт та, қажырлы еңбек те, қаражат та керек.
tolagai
латын әрпіне көшкен жақсы ғой. бірақ жақсы істі бізге біреулер істетер ме? істетудің астына үңілсек деемк біреулердің бізді басқарып отырғаны шығады ғой. ал енді латын әрпіне көшіп көрші
meirzhan
Референдум, сауалнама деген нәрселер бар. Осы арқылы өз иницативамызды білдіруге болады, содан кейін мемлекет жүзеге асыруға міндетті. (наивно естіліп кеті даЧы)
KILYZAMAN
Шұбарланған тіліміздің қирилше жазылбаларындағы кететін түрлі қателерге латынша қаріпке көшкенде жіберетін қателерді қоссақ  Онсызда қазынаның қоржынын түрлі желеумен кеміруге әбден әккіленіп алған сылтауқұмар жылыпостардың аранын ескересек — сиыр құймашақталып кетуге даяр тұрған тым дүдамал бастама сияқты…
Пікір түзетілген: 6 шілде 2011, 17:41
boztorgai
латын тәуелсіздікті айшықтаудың тармағы ед, консервативтілердің кесірінен кеш қалған сияқтымыз
KILYZAMAN
Иә, жақсы тармағы болатын. Бармақтарын шайнап қалмауға тырысқандардың әрекеті… Ендігі жерде — соншалықты пайдасы бола қоймас ау өзі(Қазынаның қазанынан май шелпек аңдығандардың сілекейлерінің шұбырғандығы болмаса)
meirzhan
Түркі елдерімен байланыс жасау, техника даму үшін керек деп жатыр ғой жақтаушылар.
KILYZAMAN
Үйреншікті кирилл(Ыбырай Алтынсариннің ребрнеді(қәріп қосып)) неге кедергі болып жатыр екен?
Пікір түзетілген: 6 шілде 2011, 18:01
meirzhan
Қазақ тілінің дыбыстарын дұрыс шығармайды дид. Және де кеңестік одақтың сарқыншағы.
KILYZAMAN
Қатынша Латынша қатыратынымызға сеніңкіремеймін. Теңбіл-Шұбар-Ала-Дүбара болып жүрген кезімізде — мүлдем түрлі-түсті болып кетпеспе екен?
meirzhan
Алғашқы кезде екі әліпби қатар жүруі мүмкін. Сондықтан байыппен бәрін зерттеп алып, көшу керек. Нақты латын әліпби үстемдік ететіндей қылып.
KILYZAMAN
Алғашқы кезде екі әліпби қатар жүруі мүмкін.
— екі тілді арқалағанымыз аздай үшінші тілді көксеп жүргендер бар, енді әліпби кіріссе онсызда суланып жүрген миымыз құнарланудың орнына борсып кетпейме?
Пікір түзетілген: 6 шілде 2011, 18:34
meirzhan
екі әліпби қата жүрмес үшін
Сондықтан байыппен бәрін зерттеп алып, көшу керек. Нақты латын әліпби үстемдік ететіндей қылып.
Шегірткеден қорыққан, егін екпес. ©
KILYZAMAN
Шегірткеден қорыққан, егін екпес. ©
-қорықпай егіп, шегіркесізде бір құшақ орым алмай қалатын кез болатынын білуің керек
meirzhan
латын әліпбиіне күмәніңіз зор екен.
KILYZAMAN
Еш күмәнім жоқ! Мысалы осы интернетте жазылған латынша ойларды 90 пайыз түсіне аламын… Тек — оны НАУҚАН қылудың қажеті шамалы. Қаптесерлерддің онсызда қарны тоқ, оларға желеу керек!
meirzhan
Латынша жазылған қазақ тіліндегі жазбаларды түсінудегі басты қиындық — нұсқалардың көптігі. Әркім білгенінше жаза береді. Сондықтан да нақты белгіленген бір әліпби нұсқасын жасап, соны енгізу керек. Ол нұсқа дайын тұр. Әдебиет институты дайындап қойыпты. Тек биліктің саяси шешімі керек. Билік те бұған қарсы емес. Президенттің өзі осы мәселені қозғады. Тек кеңестік кезеңде саналары қалыптасқан, кирилл әліпбиіне үйреніп қалғандар ғана қолдамайды. Бірақ қолдамайтындардың саны аз.
KILYZAMAN
Президенттің өзі осы мәселені қозғады.
— Мәселе аз еді.
Барды жоғалтпауға мүмкіншілік көп… Ал енді, көрініп тұрған сөреге жету үшін кедергі емес нәрсені кедергі деп танып — соны мәселе қылу, өзімізді өзіміз алдау. Жұмсалатын қаржыны басқа салаға жұмсауға бұданда үлкен Негіздер бар…
meirzhan
Қаржыны қажет ететін сала қашан да табылады.
KILYZAMAN
Иә, әсіресе момын жарна төлеушілердің қаржысын түрлі(күмәнді жобаларға) желеумен жұмсауға құштар қазына қаптесерлерінің қолдауымен…
meirzhan
латын әліпбиіне көшу — жеке топтың мүддесі емес, тұтас мемлекеттің мүддесі. Бір адамдар тобы үшін әліпби ауыстыру ақылға сиымсыз.
KILYZAMAN
техника даму үшін керек деп жатыр ғой жақтаушылар
— латынша әліпбиде техниканы дамытудың ерекше әдістемесі барма еді?
meirzhan
техника дегенде таза трактор ғана емес, кең ауқымда қарастыру керек. мысалы, интернет.
KILYZAMAN
мысалы, интернет.
— Содан???
meirzhan
Латын әліпбиінде болсақ, коммуникация үшін пайдалы.
KILYZAMAN
коммуникация үшін пайдалы.
— жарық сөнбей, дәретхана толмай, ауыз су өзі үйді-үйімізге жүгіріп келеді дегің келмегенін түсініп отырсамда, түйінің қызық…
meirzhan
Әрине, мен жақсы түсіндіре алмаймын. Ғалымдар жақсырақ түсіндіреді.
Abilakim
Латын қарібіне көшсек тіліміз де ептеп үстемдік алып қалар еді.
KILYZAMAN
Сенгім келседе сенбеуге негіз көп…
Abilakim
Сіздің жасыңызға келгенде біз де көп дүниеге сенімсіздікпен қараймыз.Қалыпты жағдай.
boztorgai
латын қарібіне көшсек тіліміз де ептеп үстемдік алып қалар еді
кирилдің құдайы — орыс
латынның құдайы — ағылшын
латын арқылы ағылшынмен үзеңгі қағыстыра желіп жүрер ек, жорғамызға қызғанышпен қараушылар боғандықтан сәтті шығу-шықпауы күмәнді боботыр
asaubota
дүние жүзіндегі қазақтармен байланыс үшін керек деген аргументпен келіспеймін. Еуропадағылардың көбісі қазақша білмейді, ал Моңғолия, Қытайдағылар кириллицаны біледі. білмегендер үйреніп жүр. латынға көшу тек ІТ мамандарына ғана тиімді болатын шығар. ал былай қазір көшіп керек емес деп ойлаймын. және біздікілер есі дұрыс алфавит істейді деп ойламаймын.
nurjanbay
және біздікілер есі дұрыс алфавит істейді деп ойламаймын.
KILYZAMAN
. және біздікілер есі дұрыс алфавит істейді деп ойламаймын.
— дөп түстің.
Бұл енді қазақты мазақ қылуға құштарлардың жымысқы істері. Онсызда шала-жансар біліміміз бен ілімімізден айырса — қуырдаққа тоямыз
satibaldi
Не пездес болып отырсың нақ?
KILYZAMAN
Құйсқандағы қиымды қақ!!!