Мөлдір

Блог - BakytgulSarmek: Мөлдір
Кейіпкердің атын өзгертіп жазсам, әңгімем әдемі шықпауы мүмкін. Сондықтан өзгеріссіз қалдырдым. Өзі туралы жазылған әңгімені Мөлдірдің оқымайтынына да сенімдімін… Себебі өркениеттен тым алыста жүр, мына көркем өмірге жақындауға талпынбайтын да шығар.
Мектеп бітіргенімізге он жыл толуына орай сыныптастар болып ауылда бас қосқанбыз. Ойдағы-қырдағыны түгендей келе Мөлдірге де кезек келді. "Қырда қой бағады. Бес жүз қойы, бір баласы, бір байы бар" деді қылжақбас құрдастардың бірі.
Қарабайыр тірліктен тым алшақтап, қалалық болып кеткенімді сездіргім келіп жасанды кірпіктерімді маңғаздана қағып-қағып: "Қай Мөлдір?" дедім. Менің Мөлдірді ұмытып қалуым ауылдық құрдастардың алдында беделімді, бағамды көтеріп тастардай жорта білмегенсідім.
Білемін ғой Мөлдірді. Малшының қызы. Әке-шешесі ауылға қоныс аударған кезде, тұратын үйлері болмағандықтан біздің сарайды бір қой беріп, уақытша жалдап алған. Басын қозғаса бұйра шаштары серіппедей бір созылып, бір жиналып тұратын қара қыз біздің үйге жүгіріп келіп, мамаларыммен амандасып жатты. «Біздің үйде тұрып жатсыңдар» деген үстемдік ой патшалық құрып, назар аудармауға тырыстым.
Аты Мөлдір екен, туылған кезінде-ақ көзінің әдемілігі, мөлдірлігі байқалып тұрған соң атын солай қойған шығар ойладым ішімнен. Қайқиған кірпігі қолымдағы қуыршақтыкінен де әдемі. Сығыр көздерімнің қиығымен қызғана қарадым.
«Менің қызыммен құрдас екенсіңдер, бірге ойнайсыңдар» деген мамамның сөзін іле-шала: «Көбейту кестесін білесің бе? Тоғызды беске көбейткенде неше болады?» дедім. Бұйра шаштары дір-дір етіп басын шайқады. «Білімі нашарлармен ойнамаймын» дедім де қолым жеткен жердегі қалың кітаптың біреуін ортасынан аша сала дауыстап оқуға кірістім. Жаңа таныс қыздың алдында бір артықшылығымды көрсетуге тырысып жатырмын. Ол маған қызыға қарап тұрды.
Шаруақор екен, таңертең ерте тұрып су тасиды, кілем қағады, жүгіріп келіп біздің үйдің егініндегі арамшөптерді жұлып көмектеседі. Ал мен көлеңкеде жатып алып кітап оқимын.
Қыркүйекте ол мен оқитын сыныпқа барды. Ән сабағында мұрнының үсті тершіп тұрып, ұяла қызарақтап ән айтты. Дауысы керемет, ешкім үндеместен тыңдады. Мұғалім өте сезімтал адам еді, көзі жасаурап Мөлдірдің шашынан сипады. Мөлдір біздің сарайда тұрады, сондықтан ол маған бағынышты, менен асып түсуіне болмайды. «Ағай, оның шашында бит бар, кеше көрдім» деп саңқ етіп, ән әуелеген сынып ішіндегі тыныштықты бұзып жібердім. Ертесіне кешке қарай есік алдындағы сәкіде мамасы Мөлдірдің басынан сірке сығып отырды.
Мөлдір менің меншігімдегі жанды қуыршақ сияқты. Үйге су тасу, бұзау қамау сияқты жеңіл жұмыстарға Мөлдірді жұмсап жіберемін. Қарсылық танытпастан бұйра шаштары н серпіп құлдыраңдап жүгіреді. Сыныпта оның басқа қыздармен ойнағанын көрсем, екі күн сөйлеспеймін.
Арада уақыт өте өздері үй салды да, қоныс тойын жасап көшті. Енді Мөлдірге сөзім жүрмейтінін ойлап іштей көңілім пәс болып қалды. Кешке қарай бұзау айдап келе жатсам, Мөлдір біздің қораның есігін ашып күтіп тұр екен. Бұзаулардың тұсауларын шешуге де көмектесті. «Ертең концертте ән айтамын» деді. «Айтпайсың» дедім көзімді алартып.
Ертеңгі күні әдемілеп өрілген шашына шашылған жылтыр лак күнге шағылысып, ақ туфлиімен желпіне кетіп бара жатқан Мөлдірді көрдім де, концертке бармадым.
Мөлдірлер жазғы демалыста мал бағуға жайлауға кетті. Қыркүйекте мектепке келмеді. Көп кешікпей көрші әйелдің мамама айтып жатқан әңгімесін естіп қалдым: «Дәулетбайдың әйелі қызын ертіп алып аудандағы перзентханада жүр. Жөн сұрасам ештеме айтпады. Санитаркалардан біліп алдым, қызын малшылардың көмекші жігіті зорлаған екен, аяғы ауыр көрінеді. Баланы алдыртпақшы екен». Мамамның көзі алақандай болып маған қарады, мен түсінбеген адамдай кітап оқып отыра бердім. Көз алдымда әріптер тым-тырақай қашып, ойым ойды-қырды қуып жатыр. Ұрлана оқып жүріп, «Мың бір түннің» екі томын тауысқан сұммын ғой, еркек пен әйелдің жақындығы, бала туу дегендерді тым жақсы түсініп тұрмын.
Мөлдірге келген кесапат менің қуанышыма, аздап қорқынышыма айналды. Кекіл тарап, мұрын сүртіп есейіп қалған сыныптастарыма да соңғы жаңалықты таратып үлгердім. Қыздар жағы қорықты, ұлдар болса жұмбақ жымиып таңданысты. Екінші тоқсан басталысымен Мөлдір сабаққа келді. Шашының бұйрасы тарап, әлсіз толқынданып қалғандай, көзі де көптен сүртілмей жылтырынан айырылған айнадай, бұрынғыша мөлдіремейді.
Сыртынан айтылатын сыпсың сөздерден, әр қимылын тергеп қарайтын көздерден шаршап жүргенінде түнде шарбағын баққан ересек жігіттер қосылды. Аудандық байқауға қатыстырамын деп ән сабағының ағайы да қосымша сабаққа шақырып біраз әуреледі.
Мөлдір тоғызыншы сыныпты бітіріп, мектептен шығып кетті.
"Ә, тоғызыншы сыныптан кейін мектептен шығып кеткен Мөлдірді айтасыңдар ма?" дедім құрдастардың әңгімесіне қайтадан ортақтасып. «Күйеуіне екі шөлмек арақ берсең, Мөлдірмен алаңсыз таңға дейін ән айтуға болады екен» деді тілінің уы бар тағы біреуі.
Оның осы уақытқа дейін неше көңілдесі болды екен? Мөлдірмен бақталасуға жетелейтін ескі, таныс ой мені тағы да мазалап қоя берді.

11 пікір

MeihuaZheng
тәрбие, хербие… бала деген туа сала қатыгез/жауыз болады дегенге тағы да көз жетіп отыр. жақсы қасиеттер кейін пада болады. или пайда болмайды.
MERmukhanov
минустамасиш, джақсы жазылған ғо
asaubota
мүмкін ол бақытты шығар? күйеуімен бақытты болар? бұрынғы бақталастық қайтадан көрінген сияқты болып көрінді. тіпті оған бәрібір шығар жұрт не ойлайтыны
Kazanova_Jakomo
Басында Тапу мен Ичаның оқиғасы есіме түсіп егіліп жыладым.
Ортасында мызғып кеттім.
Соңында :D
Gastarbaiter
Бір сәтте жылап, жұбанып, түшкіріп, күліп, бұтына тышып қойып үлгеретін жаялықта жатқан нәресте сияқты екенсіз.
Basic
неткен қатігез едіңіз
ken
Мына әңгіме есіме класстасым Нұржанды түсірді.
Екі қолының сырт жақ терісі әбден қатып, крокодилдің терісіндей боп қалған қап-қара еді. Жаңадан келген мұғалімдер бізге келгенде ең бірінші сол алдыңғы партада отырған Нұржанның қолын көріп шошып жататын. Класстағы ең бойы кішкентайы болғасын оны алдыңғы партаға отырғызатын. Бәрі оны Тышқан деп атаушы еді. Мамасы мектепте тазалаушы, ал қарт әкесі мектептің кочегары еді. Сабағы нашар, 5інші класстан темекі шегіп, сабақтан көп қашатын болғандықтан ба, әйтеуір класста біреудің заты жоғалса немесе тағы бірдеңе бола қалса, бәрі соны Нұржаннан көретін. Тіпті сабақ үстінде біреу жағымсыз жел шығарып қойса да соны Нұржанға жабушы еді. Нұржан болса, «мен емес, е!» деп жан-жағындағы айыптаушылардан үнемі қорғанып жататын.
Бірде орыс тілі пәнінің екінші тобына жаңадан мұғалім келді. Нұржанды өзінің тобына алатын болды. Нұржан қуана ауысты. Бірақ неге екені белгісіз үш-төрт сабақтан соң әлгі апай Нұржанды қайтадан бұрыңғы тобына, мен оқитын топқа, қайтарды. Біздің апай оны «сен ауысып кеткенсің, өзіңнің тобыңа бар» деп сабаққа кіргізбейді. Ана топқа барады, біраздан соң қайтып келеді, мұғаліміміз қайтадан қайтарады. Сабақ бойы осылай екі ортада жүретін. Осы жағдай төрт-бес рет қатарынан қайталанды ғой дейм. Ақырында Нұржан орыс тілі мен әдебиетіне келуді қойды. Бара-бара тіпті мектепке келуден қалды.
9-класстан кейін көрмеппін.
ken
9 класста оқитынбыз, біздің класстың ұлдары мен параллель класстың ұлдары төбелесетін болды.
Белгіленген күні сабақтан соң екі жақ боп мектептің жанындағы стадионға жиналдық. Ана класстың жігіттері ірі-ірі, бізде негізінен майда-пашақтар.
Алдымен екі класстың «атамандары» төбелесетін болды. Төбелестері төбелес сияқты болмады. Басында бір-біріне кезек-кезек соққы, тепкі беріп жүрді де сосын тұрып қалды. Жалығып кеттік. Екі классқа қатысы жоқ басқалар да жиналып, адам көп боп кетті. Біреу сол жерде жүрген төменгі класстың 2 баласын бір-бірімен төбелестіріп жіберіпті. Бәрі солардың шаңғытып тұрып жұлысып жатқанын көріп кетті. Мен де соны тамашалап тұрғам, арқама бірдеңе кеп тиді. Бұрылып қарасам, анадай жерде Робот (деген кличкасы бар) ұл тұр. Басқа жаққа қарап, ештеңе білмеген адам кейіпімен тұр. Кейінірек көргендер айтты, сол кезде Робот арқамнан тепкен екен. Қысқасы, жаңағы жерде түсініксіз бірдеңе боп кетті — екі атаманның төбелесі сиырқұйымшақтанып кетті, қатысы жоқ левыйлар да қаптап кетті, басында екі жақта топ-топ боп тұрған екі класс та жан-жаққа шашырап, араласып, сондай бірдеңе боп кетті.
Бір кезде байқасам, жаңағы Робот қасына үшінші параллель класстың бір ұлын ертіп алып (ол милицияда учетта тұрған xулиган болатын), біздің класстың ұлдарына бір-бірден қасына барып тиісіп жүр екен — шалып құлатып кетеді, кішкене жүреді де тағы біреуне баоып итеріп жібереді, сәлден соң және біреуіне барып жағадан алып доқ көрсетеді.
Сол сүйтіп жүрген кезде ешкім күтпеген бір жәйт болды. Қайдан шығып қалғанын білмейм, Тышқан жүгіріп келіп Роботтың кеудесінен тепті. Құлататындай күшті соққы болмаса да Нұржанның тепкенінен Робот артқа неғып барып тұрып қалды. Робот та, жанындағы xулиган да не болғанын түсінбей тұрып қалған. Нұржан болса бес-алты қадам жерде төбелесетін адамға ұқсап стойкысын ұстап анаған қарап тұр. Робот солай кішкене тұрды да, не болғанын түсінді ғой дейм, Нұржанды қуа жөнелді. Нұржан тұра қашты. Стадионның қоршауының астында кішкентай тесік бар еді, Нұржан сол жерден зу етіп құтылып кетті.
Бір кезде дарбазадан жүгіріп кіріп келе жатқан милиционерлер көрінді. Бәрі тым-тырақай қашты.
Тек тіркелген және сайтқа логинімен кірген қолданушылар ғана пікір жаза алады.