Барсакелмес

Барсакелмес қорығында өте сирек кездесетін флора мен фауна бар.Өсімдіктердің 256-дан астам түрлері және малдар, аңдар, сүтқоректілер және қос мекенділер өмір сүреді. Теңіздің құрғауына байланысты сирек кездесетін балықтардың түрлері жойылып, жаңа өсімдіктер мен малдар кездесіп жатыр.

Ол 1929 жылы тапсырма берушi сияқты негiзделдi. Ал 1939 жылға 10 желтоқсан күні мемлекеттiк қорықтың мәртебесiн алды. Теңіздің құрғауына байланысты судың тұздылығы нормасынан шектен шықты. Тұщы судың жоқтығы малдың өмір сүруін қиындатады. 1982 — 1991 жылдар аралығында 260 астам құландар республиканың басқа қорықтарына ауыстырылған. 137 бастардағы жемiсi қалған 50 ерекшерек қиырлар. Қазіргі таңда жылдық қорытынды бойынша құлан саны 20-25 басқа көбейді. Барсакелмес қорығында флора және фаунаның сирек кездесетін түрі бар.
Балықтар саны жылдан жылға өсуде. Жуырда Қорқыт ата атындағы мемлекеттік университеттің ғалымдары студенттермен бірлесіп экономика, экология және ботаниканы жаңартуда. Қорық бай кiтапхананы арқасында өз оқырмандары және оны табады жануартану және өсiмдiктануды табиғи лабораторияға айналып кетедi. Бүгінгі күннің басты мәселесі: 100-150 000 га және 400 000 га жерді сақтап, өсімдіктерді көбейту. Барсакелмес – республикадағы 9 қорықтың ішіндегі ең ерекшесі және оның өркендеуіне барлық қазақстандықтар қызығуы керек.(алынған жері)
Бөлісу:
  • 2

22 пікір

VKM
Жазылмайтын ауру адамдарды осы аралға жібереді деген шын ба?
PaziTiP
Аңыз ғой… Ақиқатын Алла біледі.
ushkin
"Қорық бай кiтапхананы арқасында өз оқырмандары және оны табады" Сөйлем дұрыс құрылмаған ба деймін. Дегенмен, пайдалы пост.
AKY
Аударма шығар
AKY
жаңа өсімдіктер мен малдар кездесіп жатыр
. Ия, аудармасы ужыс екен.
satibaldi
Өсімдіктердің 256-дан астам түрлері және малдар
Бұлардың бар екеніне бұрын да күмәніміз болмаған…
saken
мал сөзінің орысшасы қалай болады осы?
жануарды білемін.
AKY
скот, скотина)) «Малдар» деп көпше түрде аударуга болмайтын секілді. «Жануарлар» дей салмай ма…
konvict
Скот деп мүйізді ірі қараны айтпаушы ма еді?
KILYZAMAN
Крупно рогатый скот(КРС) мелко рогатый скот(МРС) деп кете береді ғой тегінде…
saken
скот яғни малды үй жануарлары деп есептесек, Барсакелмеске барып мал бағып отырған қазақтар жайлы естімеппін.
Негізі аударма ляғып кеткен ғой деймін.
KILYZAMAN
Аудармашының құлағына Керекинфо жеткізер мүмкін. Талпынысына рахмет дейікте, түзеутін күтейік…
VKM
КРС-крупно-рогатый скот, МРС-мелко-рогатый скот.Малдарға келістіре айтылады. Ал жабайы аңдар-жануарлар делінеді
satibaldi
Жоғарыдағы үш сурет кез-келген тұрып қалған шалшықтың қасынан кездестіруге болады. Егер автор аталмыш суреттер арқылы туристтерді шошытып, елге жолатпау мақсатын ұстанған болса, дегеніне жетті деп, арқасынан қаға беруге әбден болады.
KILYZAMAN
Ммм, солай шығар. Барып келемін деушілерге дауа барма? Атының өзі не тұрады… Аты әлемге әйгілі теңіздің тарихының өзі экстрим іздегендерге — барып келдім дегізердей сияқты
patick
Мәтінді сауатсыз адамның тергені көрініп тұр. Іші толған қате, айгүлқохаевассс.
TERISKEI
осы дейм да, Барсакелмес шынымен де барса келе алмай қалатын мағынада ма, әлде…
ken
vozrozhdenie degen aral osy barsakelmes pe?
KILYZAMAN
Барсакелмес — ежелден құпия сыры мол арал. Ол жөнінде небір аңыз әңгімелер жеткілікті.
Соның бірі былайша өрбиді. Баяғыда осы маңайда тұратын тайпалар арасында жаугершілікке тыйым болмай бара жатқаннан кейін Ләтпай деген кісі бастаған ру адамдары құлақ естіп, көз көрмеген алыс жаққа кетіп қалуға қам жасайды. Сонда бұларға теңіздің қақ ортасындағы суы тұщы, шалғыны шүйгін, балығы мол, алуан түрлі аң-құсы бар, сексеуілі қалың ғажайып аралға өтіп кетуді ұсынушылар табылады.
Бұлар мұз қатқанда күзер жасап, соның үстімен аралдың төріне жетіп алмақ болады. Сол мақсатта Изенді ондағы табиғатты ақ жартас түбін паналап, Шолпанның тууын күтіп отырғанда, олар жаққан оттың маңайына жыртық шапанды, тесік тымақты бір ақсақал келіп, Ләтпайға қарап: «Ол аралдан қорықпаңдар, онда зұлымдық жоқ, қасқыр жоқ, адамдар жоқ. Аралда табиғатты сақтасаңдар, бақытты да ұзақ өмір сүресіңдер. Ұрпақтарың ештеңеден зәрулік көрмейді. Мыңғырған мал болады. Аң-құсты өлтірмеңдер. Аққуларға тимеңдер», — дейді. Осыны айтқан қария заматында қараңғылық қойнауына сүңгіп, жоқ болады. Ләтпай оның Қыдыр екенін іштей сезеді. Ал төбеден Шолпан көрінген сәтте тайпа түгел орнынан қозғалып, мұзды көпір — күзердің үстімен тізбектеліп жүріп өтіп, аралдың қойнауына барып түседі. Қысты осы аралда жақсы өткізген Ләтпайдың жұрты көктемге қарай тойына бастайды. Қыдыр атаның айтқандары айдай келіп, көп ұзамай олар байи бастайды. Осы ұзақ аңыздың ақыры аралдағы ағайынның жылдардың жылы баяғы қарияның өсиетін естерінен тарс шығарып, сексеуілді отап, аң-құсты қырып, аққуға ауыз сала бастауы салдарынан бір түнде маңайды түгел ордалы жыланның жалмауымен аяқталады. Аралдың аты содан бері «Барсакелмес» аталыпты. Әрине, аңыздың аты — аңыз. Бірақ аралдың Барсакелмес атауында үлкен мән жатқаны анық. Осы қорық жөніндегі нақты деректерге сүйенсек, Барсакелмес мемлекеттік табиғи қорығы Арал теңізінің ортасындағы осы аттас жерде алғаш 1929 жылы қорғалым ретінде пайда болса, 1939 жылдың 10 желтоқсанынан бері өзіне лайық мәртебеге ие. Оның ең биік бөлігі теңіз деңгейінен 100 метрге дейін баратын… Барсакелмеске ғылыми тұрғыда түбегейлі зерттеу ХІХ ғасырдың орта тұсына қарай басталды. Алғаш 1831 жылы орыс ғалымы Р. Левшин Арал теңізінде осындай аралдың бар екенін анықтап, картаға сызбасын түсіреді. Патша үкіметі 1848 жылы Арал теңізінің аумағын зерттеуге бірінші экспедиция шығарып, оған басшы етіп әскери теңізші Алексей Бутаковты тағайындайды. алынған жері
KILYZAMAN
Айдың бір бөлігі қараңғы болғанымен, екінші бетінің жарық болатыны сияқты, теңіздің сорға айналған тұзды батпағының да өзіндік пайдасы жеткілікті болып шықты. Оның емдік қасиеті айрықша. Осы тұзды қара батпақ медицинада жоғары бағаланады. Мысалы, Израиль мемлекетіндегі өлі теңізге шетелдерден келіп ем қабылдап жататындардың миллиондап саналатынын бәріміз де білеміз. Сол секілді Солтүстік Кіші теңіздің батысындағы Ақбасты, Ақеспе елді мекендеріндегі емге шипалық жер асты ыстық суы да көп дертке дауа дер едік. Мұнда жұрт қырық күн шілде кезінде ағылып келіп, өздігінше ем қабылдайды. Бірақ, бұл аққан шипалы су медициналық тұрғыда өзінің лайықты бағасын алып, тиісті емдеу мекемесі санатында болмағандықтан, өз деңгейінде толық пайдаланылмай, босқа ысырапқа ұшырауда.
мына жерден